VI KO 57/61
PostanowienieIzba Karna1962-08-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który nie był bezpośrednim świadkiem złożenia fałszywych zeznań, ale rozpoznawał sprawę w czasie, gdy materiał dowodowy nie budził wątpliwości, może być uznany za „świadka czynu” w rozumieniu art. 34 § 1 lit. d k.p.k. i tym samym wyłączony od prowadzenia sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił przedstawioną kwestię prawną bez odpowiedzi, uznając, że nie wymaga ona zasadniczej wykładni ustawy. Wcześniejsza uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1960 r. (VI KO 61/60) wyjaśniła, że bycie „świadkiem czynu” w rozumieniu art. 34 § 1 lit. d k.p.k. oznacza zmysłowe spostrzeganie czynu w czasie jego popełniania. Kwestia stosowania art. 37 k.p.k. w przedstawionej sytuacji jest kwestią faktu, a nie wykładni ustawy.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania art. 34 § 1 lit. d k.p.k. i art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sprawa była dwukrotnie rozpoznawana przez różnych sędziów, a zeznania świadka nie budziły zastrzeżeń tylko na jednej z rozpraw. Chodziło o to, czy sędzia rozpoznający sprawę w czasie, gdy materiał dowodowy nie nasuwał wątpliwości, może być uznany za „świadka czynu”.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić przedstawioną kwestię prawną bez odpowiedzi, uznając, że nie wymaga ona zasadniczej wykładni ustawy.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Jeżeli sprawa będąca podstawą do wszczęcia postępowania z art. 140 k.k. była rozpoznawana dwukrotnie i w odmiennym składzie i na jednej z tych rozpraw zeznania świadka nie wzbudzały zastrzeżeń, a rozbieżności zaistniały dopiero na drugiej rozprawie - to czy do sędziego rozpoznającego sprawę w tym czasie, gdy materiał sądowy nie nasuwał wątpliwości - ma zastosowanie art. 34 § 1 lit. "d” k.p.k., tzn. czy sędzia ten może być uznany za "świadka czynu", mimo że nie był bezpośrednim świadkiem złożenia fałszywych zeznań, czy odnosi się do niego zwrot: "nie może brać udziału w prowadzeniu sprawy", mimo że nie dokonywał on żadnych czynności w sprawie z określenia art. 140 k.k., czy też do tego sędziego ma zastosowanie przepis art. 37 k.p.k."postanowił pozostawić bez odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy w uchwale z dnia 8 grudnia 1960 r., VI KO 61/60 (OSN 1961 r., z. II, poz. 29) wyjaśnił już, że być "świadkiem czynu" w rozumieniu art. 34 § 1 lit. "d” k.p.k. oznacza zmysłowe spostrzeganie czynu w jego całości lub też poszczególnych czynności sprawcy, składających się na czyn przestępny oraz, że z istoty rzeczy wynika, że spostrzeganie takie może być dokonywane w czasie popełniania czynu.Uchwała powyższa zawiera pełną odpowiedź na pytanie Sądu w niniejszej sprawie, pytanie to nie zawiera zatem kwestii wymagającej zasadniczej wykładni ustawy.Kwestia stosowania art. 37 k.p.k. w przedstawionej sytuacji jest kwestią faktu i jako taka nie może być przedmiotem zasadniczej wykładni ustawy przez Sąd Najwyższy.
Powiązane orzeczenia
- III KK 457/23 2024-02-07Czy sędzia, który był świadkiem czynu w sensie materialnym (np. przesłuchiwał strony w postępowaniu przygotowawczym), podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie dotyczącej tego czynu na podstawie art. 40 § 1 pkt 4 k.p.k.?
- VI KO 61/60 1960-12-08Czy sędzia, który zapoznał się z treścią pisma zniesławiającego złożonego do akt sprawy karnej z oskarżenia prywatnego, może być uważany za świadka czynu w rozumieniu art. 34 § 1 lit. d) k.p.k. i tym samym podlegać wyłąc…
- V KK 337/18 2019-12-04Czy sędziowie, którzy brali udział w rozpoznaniu sprawy jako członkowie składu orzekającego, a następnie wydawali wyrok w innej sprawie, w której przypisano im usiłowanie wprowadzenia w błąd sądu, podlegają wyłączeniu z…
- IV KKN 666/97 2002-01-08Czy sąd odwoławczy, rozpoznając apelację od wyroku skazującego za składanie fałszywych zeznań, naruszył przepisy postępowania karnego, nie uwzględniając prawomocnego wyroku uniewinniającego inną osobę od podobnego zarzut…
- VI KO 37/60 1961-04-27Czy przepis art. 34 § 1 lit. d k.p.k. dotyczący wyłączenia sędziego, który „był świadkiem czynu, o który sprawa się toczy”, należy rozumieć dosłownie, czy też wyłączeniu podlega także sędzia posiadający wiadomości mające…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 140 KKart. 34 § 1art. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.