VI KO 58/60

UchwałaIzba Karna1960-11-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kradzież dowodu osobistego podlega odpowiedzialności karnej z art. 257 k.k. (kradzież mienia ruchomego) czy też z art. 20 dekretu o dowodach osobistych?
Ratio decidendi
Dowód osobisty nie stanowi mienia ruchomego w rozumieniu art. 257 k.k., ponieważ nie posiada wartości ekonomicznej i nie może być przedmiotem obrotu. Zabór dowodu osobistego w celu przywłaszczenia podlega odpowiedzialności z art. 20 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych, który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 272 k.k. Przepis ten ma zastosowanie do wszelkich form zaboru dowodu osobistego, w celu ochrony posiadacza.
Stan faktyczny
W sprawie wyłoniła się kwestia prawna dotycząca odpowiedzialności karnej za kradzież dowodu osobistego. Oskarżeni zostali skazani z art. 257 k.k. lub art. 259 k.k. za kradzież dowodów osobistych, co stanowiło podstawę do rewizji i przedstawienia zagadnienia prawnego Sądowi Najwyższemu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że sprawca czynu opisanego w pytaniu odpowiada z art. 20 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych w brzmieniu dekretu z dnia 20 czerwca 1956 r.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSprawca czynu, opisanego niżej w pytaniu, odpowiada z art. 20 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych w brzmieniu dekretu z dnia 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 101).Sąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w związku z przedstawioną przez skład zwykły Sądu Najwyższego powiększonemu składowi tegoż Sądu do rozstrzygnięcia kwestią prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy dowód osobisty stanowi mienie ruchome w rozumieniu ustawy, a jeśli tak - czy kradzież takiego dowodu rodzi odpowiedzialność z art. 257 k.k., czy też z ustawy z 18 czerwca 1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (D4. U. Nr 36, poz. 228), bądź z innych przepisów szczególnych" -uchwalił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 19 września 1959 r., Nr akt IX K 192/59 - między innymi - oskarżony G. R. został skazany z art. 26 k.k. w zw. z art. 257 § 1 k.k. za nakłanianie współoskarżonych J.R. i J.C. do dokonywania kradzieży dowodów osobistych.Z kolei oskarżeni R. i G. za kradzież takich dowodów zostali skazani z art. 257 § 1 k.k., bądź z art. 259 k.k.W związku z rewizją oskarżonych wyłoniła się przedstawiona w pytaniu kwestia prawna, wymagająca zasadniczej wykładni ustawy.Odpowiedzialność sprawcy kradzieży dowodu osobistego nie może kształtować się w płaszczyźnie art. 257 k.k., bądź też art. 259 k.k. Wspomniane przepisy dotyczą zaboru w celu przywłaszczenia cudzego mienia ruchomego, posiadającego wartość ekonomiczną.Pod pojęciem mienia ruchomego należy rozumieć takie przedmioty majątkowe, które mają określoną i wymierną wartość i z tego powodu mogą być przedmiotem obrotu. Takich znamion nie posiada dowód osobisty, który jest dokumentem stwierdzającym jedynie tożsamość osoby. Zabór w celu przywłaszczenia dowodu osobistego został unormowany przepisem art. 20 dekretu z dnia 22 października 1951 r. o dowodach osobistych w brzmieniu dekretu z dnia 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 101), przepisem szczególnym w stosunku do art. 272 k.k., który - do wejścia w życie wspomnianego dekretu mógł mieć zastosowanie. Wprawdzie art. 20 dekretu mówi o "przywłaszczeniu" dowodu osobistego, niemniej jednak uznać należy, że przepis ten ma zastosowanie do wszelkich form jego zagarnięcia, albowiem celem dekretu jest między innymi ochrona posiadacza dowodu przed wszelkimi formami jego zaboru.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 20art. 257 KKart. 26 KKart. 257 § 1 KKart. 259 KKart. 272 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.