VI KO 75/62

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: F. Korzeń (sprawozdawca), S. Kotowski.Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zofii P. i innych oskarżonych z art. 2 § 1 i 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) oraz art. 286 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Zielonej Górze postanowieniem z dnia 31 sierpnia 1962 r. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:1. "Czy przepis art. 42 § 3 k.k. ma zastosowanie jedynie względem sprawcy, który swoim działaniem bezpośrednio wyrządził szkodę w mieniu społecznym, oraz względem podżegacza i pomocnika w granicach przepisu art. 28 k.k., czy również względem osób, które tylko pośrednio przyczyniły się do powstania szkody, a odpowiadają na zasadzie art. 286 § 1 k.k. za niedopełnienie obowiązku służbowego lub przekroczenie władzy, w szczególności zaś za niedopełnienie obowiązku nadzoru i kontroli nad bezpośrednim sprawcą szkody?"2. "Czy przepis art. 42 § 3 k.k. ma zastosowanie jedynie w wypadku winy umyślnej, czy też również w razie nieumyślnego czynu sprawcy?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Przepis art. 42 § 3 k.k. pozwala sądowi na wymierzenie grzywny obok kary pozbawienia wolności, jeżeli sprawca swoim przestępstwem "wyrządził" szkodę w mieniu społecznym. Ze sformułowania tego przepisu wynika więc, że chodzi o taki czyn przestępny, którym sprawca realnie "wyrządził" szkodę bądź jako sprawca (sensu stricto), bądź jako ten, który działał wpływaniem na wolę tego sprawcy (podżegacz) lub w jakikolwiek sposób wspierał czynności wykonawcze przedsiębrane przez sprawcę w tym kierunku (pomocnik).Rozciągnięcie pojęcia "wyrządził" również na wszystkie osoby dopuszczające się innego czynu przestępnego, w którego wyniku dopiero w dalszym przyczynowym z nim powiązaniu wynikła szkoda w mieniu społecznym (np. kiedy urzędnik nie dopełnia obowiązku kontroli i w ten sposób przyczynia się do zagarnięcia mienia społecznego przez osobę podległą służbowo temu urzędnikowi), byłoby niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą normy obostrzającej karalność czynu.2. Natomiast z treści art. 42 § 3 k.k. nie wynikają żadne ograniczenia mocy obowiązującej tego przepisu do sfery przestępstw takiego czy innego szczególnego rodzaju, w szczególności jedynie do przestępstw umyślnych.