3 CR 325/59

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Przedsiębiorstwa Instalacji Przemysłowych Budowy Huty im. Lenina - Kraków przeciwko E. C., A. R., K. G., P. G., J. S., F. K. i J. K. o odszkodowanie po rozpoznaniu rewizji pozwanych J. S., F. K. i J. K. od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 12.VI.1958 r., zaskarżony wyrok w części zasądzającej solidarnie od E. G., K. G., P. G., A. R. i J. K. kwotę ponad 26.133,33 zł z odsetkami w stosunku do czterech pierwszych pozwanych ponad kwotę 6.890 zł, a w stosunku do J. K. w całości - uchylił i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania; w pozostałym zakresie rewizję oddalił.Uzasadnienie faktyczneWedług ustaleń Sądu Wojewódzkiego, pozwany G. jako kierownik zaopatrzenia strony powodowej zagarnął blachę wartości 140,243 zł 53 gr. Pozwani R. (kierowca) i G. (konwojent) udzielili mu pomocy przy przewożeniu blachy do odbiorców wyszukiwanych przez pozwaną G. Pozwani S., K. i K. byli nabywcami części blachy. Oni też odsprzedawali ją dalej. Sąd Wojewódzki uwzględnił powództwo (poza drobną stosunkowo kwotą) wobec G., R. i G.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę wskutek rewizji S., K. i K. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z ustaloną judykaturą wspólne wyrządzenie szkody w rozumieniu art. 137 § 1 k.z. ma miejsce nie tylko wtedy, gdy osoby odpowiedzialne działają w porozumieniu. Do zastosowania art. 137 § 1 k.z. wystarcza jeśli kilka osób przyczyniło się do powstania szkody.Powołany przepis stosuje się w razie istnienia trzech przesłanek: jednej szkody, winy każdego z pozwanych i związku przyczynowego między ich działaniami a szkodą.Szkoda polegała na ubytku blachy z majątku strony powodowej i była jedna.S., K. i K. zostali prawomocnie skazani za to, że nabywali od G. blachę, którą następnie sprzedawali, wiedząc że blacha została zagarnięta w przedsiębiorstwie państwowym. Sentencja skazującego wyroku co do spełnienia przestępstwa, w tym i winy pozwanych, obowiązywała sąd cywilny (art. 7 § 1 k.p.c.).Pozwani blachę nabytą ze świadomością, że pochodzi z zagarnięcia - "następnie rozprzedawali". Używając słów hipotezy przypisanych pozwanym czynów przestępnych z art. 3 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony własności społecznej (Dz. U. Nr 17, poz. 68 zm.) - "pomagali" oni "do zbycia" blachy. Innymi słowy S., K. i K. zostali skazani za to, iż tak jak i R. oraz G. udzielali pomocy w zbywaniu blachy z tym tylko, że ich działania były dalszymi ogniwami ("dalszą pomocą", jak to trafnie ujmuje rewizja) łańcucha przestępczego. Już przeto sentencja wyroku karnego przesądzała istnienie związku przyczynowego między działaniami pozwanych, a szkodą (art. 7 § 1 k.p.a.). Dlatego każdy z nich był pomocny do wyrządzenia szkody w rozumieniu art. 136 k.z.W przytoczonym stanie prawnym Sąd Wojewódzki nie miał potrzeby prowadzenia dowodów co do braku porozumienia i związku przyczynowego.Natomiast obowiązany był ustalić wysokość szkody. Sąd Wojewódzki uczynił to w oparciu o akta karne oraz o przeprowadzony w postępowaniu cywilnym dowód z opinii biegłego, i m.in. ustalił, iż K. nabył i sprzedał blachy za 30.176,33 zł.Jednak Sąd Wojewódzki winien był wyjaśnić kwestię 1.300 kg blachy zdeponowanej u strony powodowej. Jeśliby się okazało, że chodzi tu o odzyskaną od K. część blachy, to szkoda uległaby odpowiedniemu zmniejszeniu o 4.043 zł. Dlatego wyrok w części zasądzającej od K. solidarnie z G., R. i G. (art. 381 k.p.c.) kwotę ponad 26.133 zł 33 gr, nie może być utrzymany w mocy.