VI KO 84/59

UchwałaIzba Karna1959-08-13

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozbawienie wolności oskarżonego w toku postępowania przed sądem obliguje do rozpoznania sprawy bez zastosowania trybu uproszczonego i dopełnienia czynności przewidzianych w art. 244, 247 i 248 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że jeżeli w toku postępowania przed sądem oskarżony zostanie pozbawiony wolności, sprawa ma być rozpoznana przez sąd bez zastosowania trybu uproszczonego. Jednakże, zmiana trybu na zwykły nie pociąga za sobą konieczności dopełnienia czynności przewidzianych w art. 244, 247 i 248 k.p.k., jeśli czynności dotychczas dokonane w trybie uproszczonym były prawidłowe.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię wymagającą zasadniczej wykładni ustawy. Dotyczyła ona sytuacji, w której oskarżony zostaje pozbawiony wolności w toku postępowania sądowego. Chodziło o ustalenie, czy w takim przypadku sprawa ma być rozpoznana w trybie zwykłym i czy wymaga to dopełnienia dodatkowych czynności procesowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił, że jeżeli w toku postępowania przed sądem oskarżony zostanie pozbawiony wolności, sprawa ma być rozpoznana przez sąd bez zastosowania trybu uproszczonego, jednakże bez konieczności dopełniania czynności przewidzianych w art. 244, 247 i 248 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Z. Opuszyński. Sędziowie: K. Czajkowski, S. Kalinowski (sprawozdawca). Prokurator: H: Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka P. oskarżonego z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 69), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku kwestię wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy, jeżeli w toku postępowania przed sądem oskarżony zostanie pozbawiony wolności, sprawa ma być rozpoznana przez sąd bez zastosowania trybu uproszczonego, czy też ma to pociągnąć za sobą konieczność dopełnienia czynności przewidzianych w art. 244, 247 i 248 k.p.k., a co za tym idzie - zwrócenie w tym celu akt prokuratorowi?" rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ treści art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. wynika, że trybu uproszczonego nie wolno stosować, jeżeli oskarżony jest aresztowany. Z chwilą tymczasowego aresztowania oskarżonego sprawę rozpoznawaną w trybie uproszczonym należy przekazać do rozpoznania w zwykłym trybie. Przekazanie sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym nie pociąga za sobą konieczności dopełnienia czynności, od dokonania których zwalnia art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r., jeżeli tryb uproszczony (a więc wprowadzający pewne odstępstwa i uproszczenia w stosunku do trybu zwykłego) był w danej sprawie - w czasie gdy go stosowano - dopuszczalny i stosowany prawidłowo. Obowiązku tego rodzaju uzupełnienia ustawa nie przewiduje. Słuszność takiego stanowiska znajduje równie podstawę w treści przepisu art. 12 ustawy z 20 lipca 1950 r., który wprowadza możność przekazania do rozpoznania w zwykłym składzie sprawy rozpoznawanej jednoosobowo w trybie uproszczonym. Z przekazaniem takim ustawa nie łączy obowiązku uzupełnienia, czy modyfikacji dotychczasowego postępowania (toczącego się prawidłowo w trybie uproszczonym) przekazanego do postępowania obowiązującego w sprawach rozpoznawanych w zwykłym trybie, uznając tym samym za wystarczające, jeżeli sprawa o zawiłych okolicznościach będzie toczyła się od chwili przekazania w zwykłym trybie.Tryb uproszczony więc, zastosowany na podstawie upoważnienia ustawowego, nie traci swej ważności w razie późniejszego zastosowania trybu zwykłego, właściwego od chwili zdarzenia, które w myśl ustawy o przejściu na ten tryb decyduje. Do chwili tymczasowego aresztowania oskarżonego czynności dokonane w trybie uproszczonym były ważne. Zmiana trybu jako powrót od trybu wyjątkowego do trybu zwykłego jest obligatoryjna, wynikająca ze zdarzenia późniejszego, z którym ustawa wiąże konieczność zmiany trybu, nie przewidując cofnięcia sprawy z tego tylko powodu do stadium poprzedzającego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 390 § 1 KPKart. 244art. 10art. 8art. 12§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.