VI KZP 2/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Majewski.Sędziowie: S. Kotowski (sprawozdawca), J. Majewski.Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Ryszarda C., oskarżonego z art. 262 § 2 i 257 § 1 k.k., po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku w trybie art. 390 § 1 k.p.k., a mianowicie:"Czy w sprawie z art. 262 § 2 i 257 § 1 k.k., którą przed sądem I instancji rozpoznawano w trybie zwykłym ze względu na ówczesną niedopuszczalność trybu uproszczonego wobec przebywania oskarżonego w innej sprawie w areszcie tymczasowym (art. 10 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zmianie przepisów k.p.k., z późniejszymi zmianami), przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez sąd I instancji (wskutek uchylenia wyroku przez sąd rewizyjny) po odpadnięciu już przeszkody wskazanej w art. 10 ustawy z 20 lipca 1950 r. (oskarżony przebywał już na wolności) - dopuszczalny jest tryb uproszczony?"oraz po wysłuchaniu wniosku prokuratora, uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneTryb uproszczony unormowany jest przepisami ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 348 z późniejszymi zmianami). Sprawy o przestępstwa wymienione w art. 5 tej ustawy w brzmieniu ustalonym przez ustawę z dnia 28 marca 1958 r. (Dz. U. Nr 18, poz. 76) rozpoznawane są przez sądy powiatowe w trybie uproszczonym.Tryb uproszczony jest wyłącznym trybem przewidzianym dla spraw o przestępstwa wymienione w przepisach § 1, 2 i 3 art. 5 cytowanej ustawy z wyłączeniem przestępstw wymienionych w § 4 tego artykułu.Okoliczność, w jakim trybie toczyło się postępowanie przygotowawcze, nie ma znaczenia dla rozpoznania w trybie uproszczonym przez sąd powiatowy sprawy o przestępstwo wymienione w art. 5 cytowanej ustawy. Nawet zarządzenia prezesa sądu o rozpoznaniu sprawy w składzie jednego sędziego i dwóch ławników (art. 6 cytowanej ustawy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 marca 1958 r.) nie stanowi zmiany trybu uproszczonego i sprawa toczy się nadal w tym trybie.W myśl art. 10 cytowanej ustawy trybu uproszczonego nie stosuje się wtedy, kiedy oskarżony przebywa w areszcie tymczasowym (vide uchwała z dnia 4 grudnia 1958 r. I KO 153/58, PiP 1959 r., zesz. 5-6, str. 1090 i nast.).Sens tego zakazu jest jasny: chodzi o to, żeby trybu uproszczonego nie stosować wówczas, gdy oskarżony pozostaje w tymczasowym areszcie. A więc jeżeli po wpłynięciu aktu oskarżenia, a przed rozprawą główną oskarżony zostanie tymczasowo aresztowany, nie można sprawy rozpoznawać w trybie uproszczonym tak długo, dopóki pozostaje on w areszcie tymczasowym. Gdy tymczasowe aresztowanie nastąpi w czasie przerwy w rozprawie lub w czasie odroczenia rozprawy, to - od momentu tymczasowego aresztowania aż do wypuszczenia oskarżonego na wolność - sprawy w trybie uproszczonym rozpoznawać nie można.Reasumując, stwierdzić należy, że zakaz z art. 10 cytowanej ustawy trwa od momentu pozbawienia oskarżonego wolności przez tymczasowe aresztowanie, ustaje natomiast z chwilą odzyskania wolności przez oskarżonego, pozbawionego jej poprzednio przez tymczasowe aresztowanie.Jedynie nawiasowo zaznaczyć należy, że w wypadku, gdy ze względu na pobyt oskarżonego w areszcie tymczasowym sprawa toczyła się w trybie zwykłym i rozprawa w tym trybie uległa przerwaniu, a oskarżony w czasie przerwy odzyskał wolność - zasada continuationis fori (art. 14 § 2 i 309 § 2 lit. b) k.p.k.) przemawia za utrzymaniem nie tylko nie zmienionego składu, lecz i trybu postępowania.Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy uchwalił jak wyżej.