VI KRN 428/76

WyrokIzba Karna1977-02-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czyn polegający na próbie wyrwania się z rąk funkcjonariuszy próbujących założyć kajdanki, połączony z biciem i kopaniem, stanowi przestępstwo uwolnienia się z pozbawienia wolności w rozumieniu art. 256 § 2 k.k., jeśli sprawca nie był jeszcze faktycznie pozbawiony wolności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że do bytu przestępstwa określonego w art. 256 k.k. konieczne jest ustalenie, że sprawca faktycznie pozbawiony jest wolności. Dopóki to nie nastąpiło, nie ma przestępstwa polegającego na uwolnieniu się osoby pozbawionej wolności. W związku z tym, próba wyrwania się z rąk funkcjonariuszy próbujących założyć kajdanki, połączona z biciem i kopaniem, nie wyczerpuje dyspozycji art. 256 k.k., jeśli sprawca nie był jeszcze faktycznie pozbawiony wolności.
Stan faktyczny
Oskarżony, Tadeusz S., został uznany za winnego czynnej napaści na funkcjonariuszy MO i członka ORMO, którzy próbowali go zatrzymać i założyć mu kajdanki. Oskarżony bił ich, szarpał się i zbiegł. Sądy niższych instancji zakwalifikowały jego czyn jako przestępstwo z art. 234 § 1 i art. 256 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 2 oraz art. 59 § 1 k.k., uznając, że miał on charakter chuligański i polegał na uwolnieniu się z pozbawienia wolności.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone wyroki w ten sposób, że wyeliminował z przypisanego czynu ustalenie o uwolnieniu się, a z kwalifikacji prawnej art. 256 § 2 k.k.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: M. Budzianowski, Z. Durkiewicz (sędzia SW del. do SN - sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 1977 r. sprawy Tadeusza S., oskarżonego z art. 234 § 1 i art. 256 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego w Lubartowie z dnia 6 marca 1974 r. , utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 28 czerca 1974 r.,zmienił zaskarżone wyroki w ten sposób, że: wyeliminował z przypisanego czynu ustalenie o uwolnieniu się, a z kwalifikacji prawnej art. 256 § 2 k.k. (...).Uzasadnienie faktyczneTadeusz S. wyrokiem Sądu Powiatowego w Lubartowie z dnia 6 marca 1974 r. został uznany za winnego tego, że w dniu 28 października 1973 r. w N., będąc pozbawiony wolności na podstawie wyroku Sądu Powiatowego w Lubartowie, dopuścił się czynnej napaści na funkcjonariuszy MO Jana B., Romualda G. i członka ORMO Andrzeja W. (którzy usiłowali dokonać jego zatrzymania) w ten sposób, że bił ich rękami i szarpał się, po czym zbiegł, przy czym czyn ten miał charakter chuligański, tj. przestępstwa określonego w art. 234 § 1 i art. 256 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 2 oraz art. 59 § 1 k.k., i za to skazany na podstawie art. 234 § 1 k.k. na karę 5 lat pozbawienia wolności. Jednocześnie na podstawie art. 59 § 3 k.k. Sąd ten orzekł na rzecz Polskiego Czerwonego Krzyża - Oddział w Lubartowie nawiązkę od oskarżonego w wysokości 2.000 zł.Sąd Wojewódzki w Lublinie - po rozpoznaniu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego - wyrokiem z dnia 28 czerwca 1974 r. utrzymał zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w mocy.Od powyższych wyroków z powołaniem się na art. 387 pkt 2 k.p.k. wniósł rewizję nadzwyczajną na korzyść skazanego Prokurator Generalny PRL (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest częściowo zasadna (...).Zauważyć ponadto należy, że sądy pierwszej i drugiej instancji dopuściły się obrazy prawa materialnego (art. 387 pkt 1 k.p.k.), tj. art. 256 k.k.Z nie kwestionowanych ustaleń zaskarżonych wyroków wynika, że oskarżony chciał się uwolnić z rąk funkcjonariuszy MO, którzy usiłowali założyć mu na ręce kajdanki, wyrwał się im, bijąc ich rękoma i kopiąc, co nie jest tożsame z faktem, iż już był pozbawiony wolności.Oskarżony zatem nie był jeszcze faktycznie pozbawiony wolności w myśl art. 256 k.k., czego rewizja nadzwyczajna nie dostrzegła.Do bytu przestępstwa określonego w art. 256 k.k. konieczne jest ustalenie, że sprawca faktycznie pozbawiony jest wolności, dopóki bowiem to nie nastąpiło, dopóty nie ma przestępstwa polegającego na uwolnieniu się osoby pozbawionej wolności.Ze względu na to, że działanie oskarżonego nie wyczerpuje dyspozycji art. 256 k.k., Sąd Najwyższy z przypisanego mu czynu wyeliminował ustalenie o "uwolnieniu się" oskarżonego w myśl tego przepisu, a z kumulatywnej kwalifikacji prawnej czynu wyeliminował art. 256 § 2 k.k. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 234 § 1art. 256 § 2 KKart. 10 § 2art. 59 § 1 KKart. 234 § 1 KKart. 59 § 3 KKart. 387 pkt 2 KPKart. 387 pkt 1 KPKart. 256 KK§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.