VI KZP 14/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski. Sędziowie: T. Krokosz, J. Polony (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariana K. o warunkowe przedterminowe zwolnienie z kary zastępczej, po rozpoznaniu przedstawionego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Opolu postanowieniem z dnia 15 lutego 1972 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy - w wypadku gdy warunkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie kary zastępczej i następuje po uprzednio już udzielonym skazanemu warunkowym zwolnieniu z kary zasadniczej - przy ustalaniu przewidzianego w przepisie art. 91 § 1 k.k. okresu odbycia przez skazanego dwóch trzecich orzeczonej kary okres ten należy obliczać od sumy kary zasadniczej i zastępczej, czy też wyłącznie od kary zastępczej?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 90 § 2 k.k. - odmiennie niż poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 29 maja 1957 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 1961 r. Nr 58, poz. 321) - dopuszcza możliwość stosowania warunkowego przedterminowego zwolnienia do zastępczej kary pozbawienia wolności tylko w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Tego rodzaju uregulowanie, podyktowane odrębnością celów kary zastępczej, ma służyć bardziej efektywnemu wykonaniu orzeczeń skazujących na grzywnę (vide Uzasadnienie projektu kodeksu karnego - str. 119 i 120).Z tego względu rozstrzygnięcie w sprawie warunkowego zwolnienia z odbycia kary zasadniczej pozbawienia wolności następuje niezależnie od możliwości i dopuszczalności warunkowego zwolnienia z odbycia kary zastępczej.W konsekwencji brak szczególnych okoliczności, powodujący niemożność objęcia warunkowym zwolnieniem kary zastępczej, nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu tej instytucji do kary zasadniczej, jeżeli spełnione zostały warunki z art. 90 § 1 i 91 § 1 lub 2 k.k., co wynika również wyraźnie z treści przepisu art. 157 k.k.w.Oznacza to zarazem, że reguła z art. 91 § 3 k.k. nie ma w tym wypadku zastosowania do sumy kar: zasadniczej i zastępczej.Podobna sytuacja, eliminująca art. 91 § 3 k.k., zachodzi wtedy, gdy wprawdzie istnieją równocześnie podstawy z art. 90 § 1 k.k. do warunkowego zwolnienia z odbycia kary zasadniczej i zarazem przesłanki z art. 90 § 2 k.k. co do kary zastępczej, ale skazany odbył dopiero dwie trzecie (bądź połowę, gdy jest młodocianym, lub trzy czwarte przy powrocie do przestępstwa w warunkach z art. 60 § 2 lub 3 k.k.) kary zasadniczej pozbawienia wolności, wobec czego nabył uprawnienie do ubiegania się o warunkowe zwolnienie jedynie z odbywania reszty tej kary.Reguła z art. 91 § 3 k.k., który nie różnicuje kar podlegających kolejnemu wykonaniu, może mieć zastosowanie do sumy kar zasadniczych i zastępczych dopiero wówczas, gdy w chwili orzekania o warunkowym zwolnieniu istnieją ustawowe przesłanki do objęcia nim zarówno zasadniczej jak i zastępczej kary pozbawienia wolności i gdy sąd podejmuje decyzję co do obydwu tych kar równocześnie.Wynika z tego, że w wypadku którego dotyczy pytanie Sądu Wojewódzkiego, tj. przy rozstrzyganiu o warunkowym zwolnieniu wyłącznie z odbycia kary zastępczej, po uprzednio udzielonym już zwolnieniu z odbycia kary zasadniczej, nie ma podstaw do zastosowania art. 91 § 3 k.k. przy obliczeniu okresu odbytej kary.