VI KZP 14/86

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes Izby Karnej B. Dzięcioł. Sędziowie: S. Kaliński (sprawozdawca), H. Kwaśny. Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Minarczuk. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bogdana P., oskarżonego z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174), po rozpoznaniu przedstawionego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 17 kwietnia 1986 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy legitymowanie się dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby wyczerpuje znamiona występku określonego w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174), czy też dla spełnienia znamion dyspozycji tego przepisu wymagane jest równoczesne wykazanie sprawcy takiego działania kradzieży lub też wcześniejszego przywłaszczenia sobie takiego dokumentu lub co najmniej posiadania świadomości takiego właśnie pochodzenia tego dokumentu?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 54 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174) przewiduje dwie alternatywne sytuacje, określające odpowiedzialność karną sprawcy w związku z jego zachowaniem się w stosunku do dokumentu stwierdzającego tożsamość innej osoby:1) kradzież lub przywłaszczenie tego dokumentu albo2) legitymowanie się takim dokumentem. Alternatywne ujęcie tego przepisu, tj. wskazujące na możliwość wymienności sytuacji, wynika z użycia spójnika "albo", a sformułowanie: "takim dokumentem", zawarte w drugiej z przedstawionych wyżej sytuacji, odnieść należy do określenia rodzaju dokumentu, jaki może stanowić przedmiot przestępstwa. Dokumentami takimi w rozumieniu powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. są: dowody osobiste, tymczasowe dowody osobiste i tymczasowe zaświadczenia tożsamości (por. art. 32 ustawy). Nie można zatem słów "takim dokumentem" wiązać z czasownikowymi znamionami występującymi w pierwszej sytuacji objętej dyspozycją przepisu ("kradnie lub przywłaszcza"), gdyż znamiona te w drugiej sytuacji zostały zastąpione znamieniem "legitymuje się"; słowo "dokument", i to jako stwierdzający tożsamość innej osoby, stanowi dopełnienie w stosunku do wszystkich znamion wymienionych w tym przepisie.Konkludując stwierdzić należy, że gramatyczna wykładnia art. 54 ust. 1 powołanej ustawy pozwala na przyjęcie, że odpowiedzialności karnej podlega nie tylko ten, kto kradnie lub przywłaszcza sobie dokument stwierdzający tożsamość innej osoby, ale także i ten, kto legitymuje się takim dokumentem, tj. dokumentem stwierdzającym tożsamość innej osoby, niezależnie od okoliczności i sposobu wejścia w posiadanie tego dokumentu (...).