VI KZP 16/80
UchwałaIzba Karna1980-06-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w toku postępowania wykonawczego dopuszczalna jest zmiana w trybie art. 84 § 1 k.k. wykonywania kary ograniczenia wolności, polegająca na zwiększeniu wymiaru godzin nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne albo procentowej wysokości potrąceń za pracę w stosunku miesięcznym niż pierwotnie orzeczono w wyroku skazującym, i czy skazanemu przysługuje zażalenie na takie postanowienie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że w myśl art. 84 § 1 k.k. sąd może zarządzić zmiany w sposobie spełniania obowiązku pracy w ramach kary ograniczenia wolności, jednakże zmiana ta może dotyczyć jedynie rodzaju wykonywanej pracy lub miejsca zatrudnienia. Nie może ona obejmować zwiększenia wymiaru godzin nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele społeczne ani procentowej wysokości potrąceń z wynagrodzenia, gdyż te elementy decydują o stopniu dolegliwości kary i ich modyfikacja stanowiłaby niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą prowadzącą do zmiany wyroku.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w B. przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości zmiany sposobu wykonywania kary ograniczenia wolności w postępowaniu wykonawczym. Dotyczyło to zwiększenia wymiaru godzin nieodpłatnej pracy na cele publiczne lub wysokości potrąceń z wynagrodzenia. Rozważano również kwestię prawa do zażalenia na takie postanowienie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przekazane zagadnienie prawne, stwierdzając niedopuszczalność zmiany wymiaru godzin pracy lub wysokości potrąceń w trybie art. 84 § 1 k.k.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia W. Żebrowski. Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), S. GodlewskiProkurator Prokuratury Generalnej: A. Kabat.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Kazimierza Z., w związku z zażaleniem na postanowienie zarządzające zmianę w sposobie wykonywania kary ograniczenia wolności, po rozpoznaniu przekazanego - na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. - przez Sąd Rejonowy w B. - jako odwoławczy - postanowieniem z dnia 11 kwietnia 1980 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: "1. Czy w toku postępowania wykonawczego dopuszczalna jest zmiana w trybie art. 84 § 1 k.k. wykonywania kary ograniczenia wolności, orzeczonej w postaci wykonywania nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne lub dokonywania potrąceń z wynagrodzenia za pracę, polegająca na zwiększeniu wymiaru godzin nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne albo procentowej wysokości potrąceń za pracę w stosunku miesięcznym niż pierwotnie orzeczono w wyroku skazującym?2. W wypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie pierwsze - czy skazanemu przysługuje zażalenie na postanowienie sądu zwiększające wymiar godzin nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne albo procentową wysokość potrąceń z wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej:Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 84 § 1 k.k. w toku wykonywania kary ograniczenia wolności sąd może zarządzić zmiany w sposobie spełniania obowiązku określonego w art. 33 § 2 pkt 2 k.k., tj. pracy wskazanej przez sąd. Unormowanie zawarte w art. 84 § 1 k.k. uzasadnia twierdzenie, że zmiana, o której mowa w tym przepisie, może dotyczyć rodzaju wykonywanej pracy lub miejsca zatrudnienia (np. w wypadku określonym w art. 34 § 3 k.k.); nie może natomiast dotyczyć wymiaru godzin, w ciągu których powinna być wykonywana nieodpłatna dozorowana praca na cele społeczne, lub wysokości potrąceń z wynagrodzenia za pracę w wypadkach określonych w art. 34 § 2 i 3 k.k. Wymienione elementy bowiem nie stanowią "sposobu wykonywania obowiązku pracy", lecz są czynnikami decydującymi między innymi o stopniu dolegliwości orzeczonej kary. Odnoszenie do nich zasad przewidzianych w art. 84 § 1 k.k., w którym mowa jest jedynie o zmianie "w sposobie wykonywania obowiązku określonego w art. 33 § 2 pkt 2 k.k.", byłoby wyrazem wykładni rozszerzającej, prowadzącej do modyfikacji wyroku, w części dotyczącej wymiaru kary, co jest niedopuszczalne.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 169/71 1971-06-15Czy sąd wymierzając karę ograniczenia wolności jest zobowiązany do określenia rodzaju i wymiaru nieodpłatnej dozorowanej pracy na cele publiczne, którą skazany ma wykonywać w czasie odbywania kary?
- V KK 159/22 2022-04-29Czy wyrok nakazowy skazujący na karę ograniczenia wolności, który nie określa wymiaru godzin pracy na cele społeczne w stosunku miesięcznym, jest obarczony wadą skutkującą jego uchyleniem w części dotyczącej kary?
- V KK 36/20 2020-09-29Czy brak określenia w wyroku sądu odwoławczego miesięcznego wymiaru godzin pracy na cele społeczne przy orzekaniu kary ograniczenia wolności stanowi rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, m…
- V KK 155/20 2020-06-03Czy wykonanie kary ograniczenia wolności w formie nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne jest zakończone z upływem okresu odpowiadającego jej wymiarowi, zapoczątkowanego przystąpieniem skazanego do wykonywan…
- VII KA 6/18 2018-08-08Czy Sąd Najwyższy może zmienić postać orzeczonej kary ograniczenia wolności na obowiązek wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne oraz zobowiązać oskarżonego do informowania sądu o przebiegu okresu…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 84 § 1 KKart. 33 § 2 pkt 2 KKart. 34 § 3 KKart. 34 § 2§ 1§ 2 pkt 2§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.