VI KZP 18/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: L. Chmielewski, J. Zembaty (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa F. i innych, oskarżonych z art. 259 k.k., po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 1967 r. przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 kwietnia 1967 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy i o ile narusza zasadę obiektywizmu powołanie na biegłego małżonka jednego z członków składu sądzącego oraz czy tego rodzaju stan rzeczy nie stanowi bezwzględnej przesłanki do uchylenia wyroku?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneŻaden z przepisów kodeksu postępowania karnego i prawa o ustroju sądów powszechnych nie stanowi ani o tym, żeby sędzia, który jest małżonkiem występującego w sprawie biegłego, podlegał wyłączeniu, ani też o tym, żeby wydanie wyroku przez sąd, w którego składzie uczestniczył taki sędzia, było orzekaniem przez sąd nienależycie obsadzony.Z tego względu, jak również dlatego, że przepisy art. 34 k.p.k. oraz te, które dotyczą obsady sądu, nie podlegają - jako wyjątkowe - wykładni rozszerzającej, nie można do omawianego wypadku stosować ani przepisu art. 377 lit. h) k.p.k., ani też przepisu art. 378 § 1 lit. b) k.p.k.Udział sędziego w rozpoznaniu sprawy, w której występuje w charakterze biegłego małżonek tego sędziego, pozostaje natomiast w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w artykułach 8 i 9 k.p.k. Opinia bowiem biegłego, mająca dopomóc sądowi w rozumieniu zagadnień, które wymagają wiadomości specjalnych, polega - tak jak każdy dowód - swobodnej ocenie sądu (art. 9 k.p.k.); ta ocena jednak musi być dokonana z zachowaniem wyrażonej w art. 8 k.p.k. zasady obiektywizmu (bezstronności). Jest rzeczą oczywistą, że bezstronność i swoboda sędziego przy ocenie opinii wydanej w charakterze biegłego przez jego małżonka mogą wywoływać wątpliwości ze względu na wzajemny stosunek tych osób, wynikający z małżeństwa. Wydanie zatem orzeczenia przez sąd, w którego składzie uczestniczył sędzia będący małżonkiem występującego w sprawie biegłego, należy do takich uchybień procesowych, które mogą mieć wpływ na treść orzeczenia (art. 383 pkt 3 k.p.k.).W braku zarzutu rewizyjnego w omawianym zakresie sąd rewizyjny obowiązany jest z urzędu rozważyć, czy utrzymanie w mocy wyroku dotkniętego takim uchybieniem nie byłoby oczywiście niesprawiedliwe (art. 385 k.p.k.).