VI KZP 30/66

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym na skutek postanowienia Sądu Wojewódzkiego przedstawiającego Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 k.p.k. do rozstrzygnięcia kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy podstawą do określenia wartości mienia społecznego (akraminy i helizarinbinderu), zagarniętego przez oskarżonych w okresie od wiosny 1964 roku do lutego 1965 roku, może być cena detaliczna ustalona na wniosek prokuratora przez Państwową Komisję Cen dopiero dnia 8.IV.1965 r. dla helizarinbinderu i dnia 12.VI.1965 roku - dla akraminy, to jest cena detaliczna ustalona dopiero po dokonaniu przez oskarżonych zarzuconych im czynów"postanowił odmówić udzielenia odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneWytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej w zakresie prawidłowego stosowania przepisów ustawy z dnia 18.VI.1959 r. o odpowiedzialności karnej za przestępstwa przeciw własności społecznej (Dz. U. Nr 36, poz. 228) oraz przepisów ustawy z dnia 21.1.1958 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego przed szkodami wynikającymi z przestępstwa (Dz. U. Nr 4, poz. 11), zamieszczone pod poz. 37 w zeszycie 3 Orzecznictwa Izby Karnej Sądu Najwyższego z roku 1962, wyjaśniają jednoznacznie i wyczerpująco kwestię, o której mowa w pytaniu Sądu Wojewódzkiego. Punkt I ust. 2 tych wytycznych, rozstrzyga, że z reguły wartość mienia społecznego wyznaczają ustalone przez państwo ceny detaliczne, obowiązujące w miejscu i czasie popełnienia przestępstwa. Natomiast wartość mienia społecznego, którego cena detaliczna przez państwo nie została ustalona, należy określić według cen rynkowych. Skoro, tak jak w sprawie niniejszej, nie było tempore criminis ustalonej przez państwo ceny detalicznej ani na akraminę, ani na helizarinbinder, gdyż cena ta została ustalona później, już w toku toczącego się postępowania karnego, to zgodnie z wytycznymi, wartość mienia społecznego, będącego przedmiotem zagarnięcia należy określić według cen rynkowych. Rozstrzygnięcie o tym, jaka była cena rynkowa wyżej wymienionych środków chemicznych, zależy od oceny faktycznej, a nie od oceny prawnej.W tej mierze dysponuje Sąd Wojewódzki dość obfitym materiałem dowodowym. Do materiału, z którego można wysnuć wnioski co do ceny rynkowej akraminy i helizarinbinderu, należą także obie decyzje Państwowej Komisji Cen z 8.IV. i 12.IV.1965 r., ponieważ nie może ulegać wątpliwości, że Państwowa Komisja Cen przy ustaleniu cen detalicznych bierze pod uwagę również i cenę rynkową.Zupełnie odrębną kwestią jest zagadnienie wiedzy oskarżonych o rzeczywistej wartości rynkowej zagarniętych prze siebie środków chemicznych.Zagadnienie tej wiedzy lub jej braku w chwili czynu pozostaje do ustalenia przez sąd orzekający merytorycznie który uwzględni normę art. 15 § 1 k.k., iż do przyjęcia surowszej odpowiedzialności karnej sprawcy w wypadku przestępstwa kwalifikowanego przez "okoliczność" (tutaj - wyższa karalność zależna od wartości zagarniętego mienia społecznego) wystarcza sama "powinność" wiedzy w tym kierunku.Ponieważ zagadnienie prawne poruszone w pytaniu Sądu Wojewódzkiego zostało wyjaśnione wcześniej, a inne kwestie zależą od ustaleń faktycznych, jakie poczyni sąd merytoryczny - należało odmówić odpowiedzi na postawione pytanie.