VI KZP 40/73

UchwałaIzba Karna1973-11-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku przyłączenia się prokuratora do postępowania w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego (art. 156 § 2 k.k.), postępowanie toczy się nadal w trybie uproszczonym przed sądem w składzie jednego sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że w razie przyłączenia się prokuratora do postępowania w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, postępowanie toczy się nadal w trybie uproszczonym. Oznacza to, że przepisy dotyczące odmiennego charakteru oskarżenia prywatnego nie mają zastosowania, a postępowanie może być prowadzone przed sądem w składzie jednego sędziego, zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Gdańsku przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące postępowania w sprawie o przestępstwo z art. 156 § 2 k.k., ścigane z oskarżenia prywatnego, w sytuacji gdy prokurator przyłączył się do postępowania. Kluczowe było ustalenie, czy w takim przypadku nadal obowiązuje tryb uproszczony i czy rozprawa może odbyć się przed jednym sędzią.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi na pierwsze zagadnienie prawne i odmówił odpowiedzi na drugie zagadnienie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr A. Kafarski. Sędziowie: K. Grzebuła, I. Kazimierczak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Franciszka C., oskarżonego z art. 156 § 2 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. oraz z art. 181 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 sierpnia 1973 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"1. Czy w razie przyłączenia się w myśl art. 50 § 1 k.p.k. prokuratora do postępowania toczącego się w trybie prywatnoskargowym o przestępstwo przewidziane w art. 156 § 2 k.k., nie podlegające ze względu na treść art. 419 § 1 k.p.k. rozpoznaniu w trybie uproszczonym, ma w dalszym ciągu zastosowanie przepis art. 433 § 1 k.p.k., fakt zaś objęcia oskarżenia przez prokuratora nie zmienia charakteru przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego na ścigane z urzędu, a tylko samo postępowanie toczy się z urzędu?2. Czy w sytuacji prawnej wyżej wskazanej w wypadku, gdyby zająć stanowisko, że wobec objęcia oskarżenia przez prokuratora ściganie toczy się z urzędu, prowadzenie rozprawy w składzie jednego sędziego stanowi bezwzględny powód odwoławczy i na podstawie art. 388 pkt 2 k.p.k. skutkuje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi na pytanie pierwsze jak wyżej oraz odmówić udzielenia odpowiedzi na pytanie drugie.Uzasadnienie faktyczneI. Udział prokuratora w sprawie o przestępstwa ścigane z oskarżenia prywatnego normuje przepis art. 50 k.p.k., w myśl którego w prawach o te przestępstwa prokurator może wszcząć postępowanie albo przyłączyć się do postępowania już wszczętego, przy czym postępowanie toczy się wówczas z urzędu.Ustawa nie zawiera ograniczenia co do czasu takiego przyłączenia się prokuratora, wobec czego przyjąć należy, że może on skorzystać z tego uprawnienia w każdym stadium postępowania. Ustawa nie zawiera również zastrzeżenia, że w razie przyłączenia się prokuratora postępowanie toczy się od początku. Należy zatem przyjąć, że w razie przyłączenia się prokuratora postępowanie toczy się w dalszym ciągu. Wobec tego określenie "postępowanie toczy się z urzędu" należy rozumieć w ten sposób, że w postępowaniu toczącym się w dalszym ciągu w trybie uproszczonym nie będą miały zastosowania te przepisy rozdziału 44 kodeksu postępowania karnego, które wiążą się z odmiennym charakterem oskarżenia prywatnego (art. 432 k.p.k.).Ustawa nie zawiera przepisu, który - w razie przyłączenia się prokuratora do postępowania - wyłączałby spod tego trybu sprawy o przestępstwa określone w art. 156 § 2 k.k., jak również nie zawiera podobnego jak w art. 433 § 2 k.p.k. zastrzeżenia co do składu sądu, odnoszącego się jedynie do spraw o przestępstwa określone w art. 178 k.k.Przyjąć zatem należy, że w sytuacji, kiedy prokurator przyłączył się do postępowania w sprawie o przestępstwo określone w art. 156 § 2 k.k., postępowanie toczy się w trybie uproszczonym. Zgodnie z treścią art. 429 § 1 k.p.k. postępowanie w tym trybie może się toczyć również przed sądem w składzie jednego sędziego.II. W sprawie, w której Sąd Wojewódzki przekazał Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia powyższe zagadnienia, prezes Sądu Powiatowego zajął stanowisko w kwestii składu sądu już w tym stadium, kiedy postępowanie toczyło się z oskarżenia prywatnego. Skoro w ten sposób uczyniono zadość wymaganiom przepisu art. 429 k.p.k., określającego zasady wyznaczenia składu sądu w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu uproszczonym, odpada potrzeba udzielenia odpowiedzi na pytanie Sądu Wojewódzkiego w pozostałej części, w tym bowiem wypadku odnoszące się do nich zagadnienia nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rozpoznawanej przez Sąd Wojewódzki (art. 390 § 1 k.p.k.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 156 § 2 KKart. 59 § 1 KKart. 181 § 1 KKart. 390 § 1 KPKart. 50 § 1 KPKart. 419 § 1 KPKart. 433 § 1 KPKart. 388 pkt 2 KPKart. 50 KPKart. 432 KPKart. 433 § 2 KPKart. 178 KK

Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.