VI KZP 45/66
PostanowienieIzba Karna1967-04-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ubezpieczenie auto-casco jest ubezpieczeniem rzeczowym czy osobowym, kto jest legitymowany do dochodzenia roszczeń z tego tytułu, a także czy poprzedni właściciel może dochodzić odszkodowania w przypadku zastrzeżenia prawa używania pojazdu po sprzedaży?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił odpowiedzi na przedstawione pytania prawne, uznając, że "Ogólne warunki ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od uszkodzeń (auto-casco)" wyczerpująco regulują tę kwestię. Zgodnie z § 32 ust. 1 tych warunków, ubezpieczenie gaśnie z chwilą wyjścia pojazdu z posiadania ubezpieczającego, co oznacza, że o kontynuacji ubezpieczenia decyduje faktyczne objęcie pojazdu w posiadanie przez nabywcę, a nie sama umowa sprzedaży. Ustalenie, czy nabywca wszedł w posiadanie pojazdu, jest kwestią faktyczną należącą do sądu merytorycznego.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia kwestię prawną dotyczącą charakteru ubezpieczenia auto-casco oraz legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń odszkodowawczych. Pytania dotyczyły tego, czy ubezpieczenie jest rzeczowe czy osobowe, kto jest uprawniony do dochodzenia odszkodowania (właściciel, osoba z polisy, poprzedni właściciel z prawem używania), a także czy ubezpieczenie jest związane z pojazdem czy z osobą właściciela.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić odpowiedzi na przedstawione pytania prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, w związku z przedstawioną w trybie art. 390 § 1 k.p.k.- postanowieniem Sądu Wojewódzkiego - do rozstrzygnięcia kwestią prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:1. Czy ubezpieczenie samochodu "auto-casco" jest ubezpieczeniem rzeczowym, tj. przywiązanym do pojazdu, czy też jest ubezpieczeniem osobowym wyłącznie związanym z osobą właściciela samochodu?2. Czy w związku z kwestią podniesioną w pytaniu 1. wyłącznie legitymowaną do dochodzenia roszczenia od PZU z powyższego tytułu jest osoba, na której nazwisko opiewa polisa ubezpieczeniowa i to niezależnie od tego, kto faktycznie jest właścicielem samochodu w czasie wystąpienia z takim wnioskiem o odszkodowanie?3. Czy w wypadku potraktowania ubezpieczenia w pkt 1, wymienionego jako osobowe, wyłącznie legitymowanym do wniosku o odszkodowanie jest właściciel samochodu, czy także osoba poprzedniego właściciela, w związku z zastrzeżonym prawem używania tego samochodu w czasie jego sprzedaży"postanowił odmówić odpowiedzi.Uzasadnienie faktycznePrawną stronę przedstawionego zagadnienia regulują w sposób wyczerpujący "Ogólne warunki ubezpieczenia pojazdów mechanicznych od uszkodzeń (auto-casco) dla jednostek gospodarki nieuspołecznionej", zatwierdzone decyzją Ministra Finansów z dnia 14.XII.1960 r., Nr BP RUM/317/60, wydaną na podstawie § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Skarbu z 28.IV.1948 r., w sprawie umownych ubezpieczeń rzeczowych prowadzonych przez PZU (Dz. U. Nr 26, poz. 179) i w związku z art. 40 ustawy z 2.XII.1958 r. o ubezpieczeniach majątkowych (Dz. U. Nr 72, poz. 357).W szczególności przedstawione przez Sąd Wojewódzki pytania prawne znajdują odpowiedź w § 32 ust. 1 wyżej wspomnianych "Ogólnych warunków", stanowiących iż w razie zbycia pojazdu mechanicznego ubezpieczenie tego pojazdu gaśnie "od chwili, w której wyszedł pojazd z posiadania ubezpieczającego...".O kontynuacji zawartego ubezpieczenia pojazdu mechanicznego rozstrzyga zatem - w razie zbycia tego pojazdu - nie chwila zbycia, w szczególności zawarcia umowy sprzedaży, lecz chwila wejścia nabywającego w posiadanie sprzedanego mu pojazdu. Wejście w posiadanie rzeczy odbywa się drogą objęcia nad nią faktycznego władztwa. Zagadnienie, czy nabywca wszedł w posiadanie pojazdu jest kwestią czysto faktyczną. Ustalenia w tym zakresie należą wyłącznie do sądu orzekającego merytorycznie, a więc nie do Sądu Najwyższego rozstrzygającego zagadnienie prawne.
Powiązane orzeczenia
- II CR 399/74 1974-08-15Czy Państwowy Zakład Ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność z tytułu umowy ubezpieczenia auto-casco za szkodę powstałą w wyniku uszkodzenia pojazdu, który został odebrany przez upoważnioną osobę po wykonaniu napraw mechanic…
- I CR 105/82 1982-05-12Czy zakład ubezpieczeń w ramach obowiązkowego ubezpieczenia auto-casco może być zobowiązany do świadczenia w naturze (wymiana nadwozia samochodu), czy jedynie do świadczenia pieniężnego, a jeśli tak, to czy świadczenie p…
- III CZP 140/07 2008-01-30Czy po wyczerpaniu sumy gwarancyjnej określonej w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, poszkodowany w wypadku może domagać się na podstawie art. 3571 k.c. ustalenia przez Sąd,…
- II CSK 524/07 2008-03-27Czy świadczenie ubezpieczyciela z umowy autocasco, wypłacone jako pierwsze, staje się nienależne w sytuacji, gdy poszkodowany następnie uzyskał odszkodowanie od ubezpieczyciela sprawcy szkody, pokrywające w całości ponie…
- I CKN 970/98 2000-11-30Czy ogólne warunki ubezpieczenia autocasco, zatwierdzone uchwałą zarządu ubezpieczyciela, stanowią wzorzec umowny kwalifikowany w rozumieniu art. 385 § 1 k.c. i wiążą strony umowy ubezpieczenia bez względu na to, czy obj…
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 40§ 1§ 3 ust. 1§ 32 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.