VI KZP 75/70

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: F. Karolus, Z. Nyczaj (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Wojciecha D., oskarżonego z art. 208 k.k., po rozpoznaniu przedstawionego przez Sąd Wojewódzki w Krakowie postanowieniem z dnia 21 sierpnia 1970 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy każde użycie siły fizycznej kwalifikujące czyn jako zuchwałą kradzież z art. 208 cz. 1 k.k. wyczerpuje pojęcie przemocy wyłączającej, w myśl art. 16 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149), możliwość zastosowania art. 1 i 2 cytowanej ustawy oraz jakim kryteriom powinno odpowiadać fizyczne działanie, by nabrało ono charakteru przemocy, o jakiej mowa we wzmiankowanym wyżej przepisie?"i po wysłuchaniu prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k.,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneZ mocy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. (Dz. U. Nr 23, poz. 149) niektóre drobne przestępstwa zostały jako wykroczenia przekazane do orzecznictwa karno-administracyjnego. Z art. 16 § 3 tej ustawy wynika, że nie stanowi wykroczenia m.in. kradzież mienia o wartości nie przekraczającej kwoty 300 zł (art. 1 tej ustawy) popełniona przy użyciu przemocy.Skoro sposób działania ma takie znaczenie dla oceny stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu, że decyduje o tym, iż czyn stanowi przestępstwo, a nie wykroczenie, to przy wykładni pojęcia przemocy należy mieć na uwadze nie tyle nasilenie użytej przez sprawcę siły fizycznej, co sam fakt użycia takiej siły dla zawładnięcia cudzym mieniem ruchomym w celu przywłaszczenia. W tym rozumieniu przemocą kwalifikującą kradzież popełnioną w sposób szczególnie zuchwały (art. 208 k.k.) jest każde użycie przez sprawcę siły fizycznej skierowanej bądź bezpośrednio przeciwko osobie (np. przez uderzenie jej w rękę dla wytrącenia trzymanej portmonetki) bądź też pośrednio przeciwko niej, a bezpośrednio przeciwko rzeczy (np. przez wyszarpnięcie torebki). Chodzi tu oczywiście o użycie takiej siły, która nie przybiera postaci gwałtu w rozumieniu art. 210 § 1 k.k.Za tego rodzaju wykładnią pojęcia przemocy przemawia także to, że kradzież dokonana w sposób szczególnie zuchwały została w art. 208 k.k. potraktowana na równi z kradzieżą z włamaniem, którą art. 16 § 2 omawianej ustawy również wyłącza spod jej działania.