I NO 34/24

I NO 34/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi oskarżonej K. G. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 czerwca 2024 r. wniosku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku zawartego w postanowieniu z 10 maja 2024 r., sygn. II S 10/24 o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdza, że właściwym do rozpoznania sprawy jest Sąd Okręgowy w Ostrołęce. s.h. UZASADNIENIE Pismem z dnia 6 lutego 2024 r. (data stempla pocztowego), oskarżona K. G. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie toczącej się I NO 34/24 2 przed Sądem Rejonowym w Przasnyszu (sygn. II K 776/22) oraz przed Sądem Rejonowym w Mławie (sygn. II K 544/20). Sąd Okręgowy w Ostrołęce postanowieniem z 10 kwietnia 2024 r., sygn. II S 3/24 uznał się niewłaściwym rzeczowo i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku. Sąd Apelacyjny w Białymstoku postanowieniem z 10 maja 2024 r., sygn. II S 10/24, również uznał się niewłaściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi i wszczął z Sądem Okręgowym w Ostrołęce spór o właściwość rzeczową oraz zwrócił się do Sądu Najwyższego o jego rozstrzygnięcie. Sąd Apelacyjny w Białymstoku powołując się na treść art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) wskazał, że właściwość funkcjonalna sądu do rozpoznania skargi na przewlekłość jest uzależniona od jej treści. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że zarzut przewlekłości postępowania dotyczy wyłącznie postępowania przed Sądem Rejonowym w Przasnyszu, skarżąca bowiem nie sformułowała żadnego zarzutu w zakresie postępowania przed Sądem Okręgowym w Ostrołęce. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 38 § 1 k.p.k. spór o właściwość między sądami rozstrzyga ostatecznie sąd wyższego rzędu właściwy ze względu na siedzibę sądu, który pierwszy wszczął spór. Spór o właściwość między sądem rejonowym a sądem okręgowym rozstrzyga sąd apelacyjny, a spór o właściwość między sądem apelacyjnym a innym sądem powszechnym – Sąd Najwyższy. Przywołany przepis, stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu ze skargi na przewlekłość. Przepis art. 4 ustawy o skardze na przewlekłość określa właściwość rzeczową i miejscową sądów rozpoznających skargi na przewlekłość. Sąd apelacyjny jest właściwy rzeczowo do rozpoznania skargi na przewlekłość, I NO 34/24 3 która dotyczy: postępowania przed sądem okręgowym (art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość), postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym (art. 4 ust. 1a ustawy o skardze na przewlekłość) oraz postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym (art. 4 ust. 1b ustawy o skardze na przewlekłość). Skarżąca jest jedynym dysponentem skargi na przewlekłość, dlatego prawidłowe zdekodowanie zarzutów podniesionych przez nią w skardze na przewlekłość ma kluczowe znaczenie dla ustalenia właściwości rzeczowej sądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 kwietnia 2022 r., I NO 49/22; 27 kwietnia 2022 r., I NO 44/22). Za całkowicie nieprzekonującą uznać należy argumentację przedstawioną przez Sąd Okręgowy, że jeżeli w sprawie toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym na skutek wniesionych apelacji, to z uwagi na treść art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość sądem właściwym do rozpoznania skargi będzie Sąd Apelacyjny bez względu na treść wniosku zawartego w skardze. Treść skargi na przewlekłość nie pozostawia wątpliwości, że skarżąca żąda stwierdzenia przewlekłości postępowania wyłącznie w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Przasnyszu (sygn. II K 776/22) oraz przed Sądem Rejonowym w Mławie (sygn. II K 544/20). Skarżąca w sposób jednoznaczny zatem określiła zakres skargi na przewlekłość odnosząc go do „postępowania w sprawie o sygn. II K 776/22 zawisłej przed Sądem Rejonowym w Przasnyszu”, dalej wyraźnie wskazując w uzasadnieniu, że zarzucana zwłoka jest „związana ze sposobem procedowania Sądu Rejonowego w Przasnyszu i Sądu Rejonowego w Mławie”. Z uwagi na to, że skarżąca K. G. ograniczyła zarzuty skargi na przewlekłość do postępowania przed Sądem Rejonowym w Przasnyszu, sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej skargi jest Sąd Okręgowy w Ostrołęce. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. s.h. [ms] I NO 34/24 4