I NO 82/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-05-18
Skład orzekający: Grzegorz Żmij, Paweł Czubik, Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów, złożony po terminie i bez wskazania konkretnych przyczyn naruszenia prawa, może być uznany za dopuszczalny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów, uznając go za niedopuszczalny. Wnioskodawca nie wskazał konkretnych przyczyn, dla których przeprowadzone wybory miałyby być sprzeczne z art. 118 ust. 1 Konstytucji RP ani z przepisami Kodeksu wyborczego. Ponadto, wniosek nie spełniał wymogów formalnych protestu wyborczego, w szczególności nie został złożony w ustawowym terminie.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta RP, do Sejmu i Senatu oraz do Parlamentu Europejskiego, wskazując jako podstawę art. 118 ust. 1 Konstytucji RP oraz ustawę z 2011 r. (Kodeks wyborczy). Wnioskodawca nie podał jednak konkretnych przyczyn, dla których wybory miałyby być sprzeczne z tymi przepisami. Wniosek został złożony po terminie wymaganym do wniesienia protestu wyborczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił wniosek jako niedopuszczalny.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NO 82/21 POSTANOWIENIE Dnia 18 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Elżbieta Karska w sprawie ze wniosku B. W. o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z roku 2020 i 2015, wyborów do Sejmu i Senatu z roku 2019, 2015 i 2011 oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego z roku 2019 i 2014 r., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 maja 2022 r., odrzuca wniosek. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 30 czerwca 2021 r. B. W. wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z roku 2020 i 2015, wyborów do Sejmu i Senatu z roku 2019, 2015 i 2011 oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego z roku 2019 i 2014 r. Jako przyczynę stwierdzenia nieważności wyborów wnioskodawca wskazał sprzeczność z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483) oraz ustawy z 2011 r. (Dz.U. 2021, poz. 113). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek podlegał odrzuceniu ze względu na jego niedopuszczalność.
2 Zgodnie z art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 z późn. zm.) inicjatywa ustawodawcza przysługuje posłom, Senatowi, Prezydentowi Rzeczypospolitej i Radzie Ministrów. Powyższy przepis został wskazany przez wnioskodawcę jako podstawa stwierdzenia nieważności wyborów. Wnioskodawca w uzasadnieniu pisma nie wskazał jednak z jakich przyczyn uważa, że przeprowadzone wybory, nieważności których domaga się stwierdzenia, były sprzeczne z art. 118 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie Sądu Najwyższego przepis ten nie może i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności wyborów. Dalej wnioskodawca jako podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów wskazał ustawę z 2011 r. (Dz.U. 2021, poz. 113). We wskazanym publikatorze pod numerem porządkowym znajduje się ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy. Podobnie jak w powyższym przypadku, wnioskodawca ponownie w uzasadnieniu pisma nie wskazał z jakich przyczyn uważa, że przeprowadzone wybory, nieważności których domaga się stwierdzenia, były sprzeczne z przepisami kodeksu wyborczego. Niezależnie od powyższego, wniosek o stwierdzenie nieważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyborów do Sejmu i Senatu oraz wyborów do Parlamentu Europejskiego nie został przewidziany ani na gruncie prawa Unii Europejskiej, ani na gruncie konstytucyjnym, ani w kodeksie wyborczym. Przepisy Kodeksu wyborczego przewidują natomiast protesty wyborcze przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej (art. 321), przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu (art. 241, oraz 258 w zw. z art. 241), przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego (art. 336), jednakże wniosek B. W. nie może być uznany za protest wyborczy ponieważ nie został złożony w przewidzianym do tego czasie wynikającym z przepisów Kodeksu wyborczego. W powyższych okolicznościach wniosek B. W. należało uznać za niedopuszczalny i w konsekwencji odrzucić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 września 2019 r., I NSW 69/19). Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji. a.s.
3
Powiązane orzeczenia
- I NSW 3323/20 2020-07-31Czy zarzuty konstytucyjne dotyczące przesunięcia terminu wyborów prezydenckich i nierówności w kampanii wyborczej mogą stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów, jeśli nie wykazano ich wpływu na wynik głosowa…
- I NSW 2816/20 2020-07-30Czy protest wyborczy kwestionujący zgodność procesu wyborczego z Konstytucją RP, a nie naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników lub popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, moż…
- I NSW 1959/20 2020-07-24Czy wniosek o wyłączenie sędziów od rozpoznania protestu wyborczego powinien zostać uwzględniony?
- III SW 105/15 2015-11-26Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania, polegające na nieprawidłowym obliczeniu liczby głosów ważnych oddanych na kandydata, które nie miało wpływu na wynik wyborów, może sta…
- I NSW 1154/25 2025-06-30Czy naruszenie przepisów kodeksu wyborczego dotyczące uwzględnienia faktu głosowania na podstawie zaświadczenia o prawie do głosowania w dokumentacji wyborczej, które nie miało wpływu na wynik wyborów, stanowi podstawę d…
Powołane przepisy
art. 118 ust. 1art. 321art. 241art. 336
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy