I NP 2/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-08-04
Skład orzekający: Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, dotycząca statusu sędziego, złożona przez pokrzywdzonego osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu z powodu braków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego, złożonej przez pokrzywdzoną osobiście, ponieważ zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k. taki wniosek powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika. Brak ten skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 26 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.Stan faktyczny
Pokrzywdzona M. S. złożyła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej, zarzucając, że zostało ono wydane przez osobę nieuprawnioną do orzekania ze względu na sposób powołania sędziego. Skarga została złożona osobiście przez pokrzywdzoną, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi.Pełny tekst orzeczenia
I NP 2/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi M. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II Kp 117/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 4 sierpnia 2023 r., odmawia przyjęcia skargi. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2023 r., w sprawie […]Ds. […], prokurator Prokuratury Rejonowej w Białej Podlaskiej odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie, w której pokrzywdzoną była M. S. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pokrzywdzona. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2023 r., w sprawie II Kp 117/23, Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej nie uwzględnił złożonego zażalenia i zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy. Pokrzywdzona M. S. złożyła osobiście skargę na nieważność postanowienia Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 19 kwietnia 2023 r., wydanego w sprawie III Kp 117/23, zarzucając że zostało wydane przez „osobę nieuprawnioną do orzekania”, „przez Sąd, który ze względu na sposób wyłonienia nie spełniał warunku niezależności i bezstronności”. W uzasadnieniu pokrzywdzona wskazała, że „w wydaniu zaskarżonego postanowienia brał udział sędzia powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa wyłonionej po uprzednim skróceniu w sposób niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej kadencji
I NP 2/23 2 legalnie działającej Rady”. Pokrzywdzona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 26 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 825 z późn. zm., dalej także jako: u.SN) do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie skarg o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów wojskowych oraz sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli niezgodność z prawem polega na podważeniu statusu osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, która wydała orzeczenie w sprawie. Z mocy art. 26 § 5 u.SN do postępowania w sprawach, o których mowa w artykule 26 § 4 u.SN, stosuje się odpowiednie przepisy o stwierdzeniu niezgodności z prawem prawomocnych orzeczeń, a w sprawach karnych przepisy o wznowieniu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem. Jak wynika z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez obrońcę albo pełnomocnika (przymus radcowsko-adwokacki). W świetle przepisów kodeksu postępowania karnego pełnomocnikiem może być adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (art. 88 ust. 1 k.p.k.). Sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia wniosku nie pochodzącego od osoby wymienionej w art. 545 § 2 k.p.k. bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność (art. 545 § 3 zd. 1 k.p.k.). Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby pokrzywdzona należała do kręgu podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku (skargi),
I NP 2/23 3 dlatego na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. w zw. z art. 545 § 2 k.p.k. w zw. z art. 26 § 5 u.SN i art. 26 § 4 u.SN orzeczono jak w sentencji postanowienia. [as] PB
Powiązane orzeczenia
- III UZ 16/16 2017-01-26Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku, wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu bez wezwania do uzupełnienia braku formalnego, jeśli strona…
- I NP 1/23 2024-02-28Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego bez profesjonalnego pełnomocnika, podlega odrzuceniu?
- V CNP 67/07 2007-04-17Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym prawnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego?
- III CZ 64/23 2023-09-14Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę, która nie posiada zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna z powodu naruszenia obowiązku…
- V CNP 172/06 2007-02-02Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, wniesiona osobiście przez stronę niebędącą profesjonalnym prawnikiem, podlega odrzuceniu z powodu braku obligatoryjnego zastępstwa procesowego?
Powołane przepisy
art. 26 § 4art. 26 § 5art. 545 § 2 KPKart. 88 ust. 1 KPKart. 545 § 3art. 545 § 3 KPK§ 4§ 5§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy