I NSK 16/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-09-07
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki do sądu powszechnego skutkuje zawieszeniem biegu przedawnienia zobowiązania objętego tą decyzją na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przepis art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego lub powszechnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania, jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Ustawodawca zrównał skutki prawne wniesienia skargi do sądu administracyjnego i sądu powszechnego, co znajduje uzasadnienie w zasadzie równości i bezpieczeństwa prawnego.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczącego obliczenia opłaty koncesyjnej. Skarżąca powołała się na istotne zagadnienie prawne dotyczące zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej w związku z wniesieniem odwołania do sądu powszechnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSK 16/22 POSTANOWIENIE Dnia 7 września 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa B. […] z siedzibą w H. działającej przez B. [X.] Oddział w Polsce z siedzibą w K. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o obliczenie opłaty koncesyjnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 września 2022 r. w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt VII AGa […] 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pismem z 1 grudnia 2021 r. B. […] z siedzibą w H. działającej przez B. [X.] Oddział w Polsce z siedzibą w K. wniosła do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z 14 września 2021 r., VII AGa […]. Skarżąca wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania powołała się na wystąpienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) oraz podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).
2 W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca sformułowała następujące zagadnienie: „czy wniesienie odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa energetycznego do sądu powszechnego (Sądu Okręgowego w W. – sądu ochrony konkurencji i konsumentów), skutkuje zawieszeniem biegu przedawnienia zobowiązania objętego tą decyzją, na podstawie art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej (dalej: O.p.), zgodnie z którym to przepisem, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania?”. Stwierdziła, że chociaż sądy obu instancji były zgodne, iż o przedawnieniu zobowiązania nie może być mowy i uzasadniły to zgodnie treścią przepisu art. 70 § 6 pkt 2 O.p., to kwestia jego wykładni nie została dotychczas podjęta w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się na taką wykładnię art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, która „dopuszczałaby do stosowania analogii w przepisach o charakterze „daninowym”, przy jednoczesnym zastosowaniu analogi, na niekorzyść podmiotu zobowiązanego do świadczenia” (pisownia oryginalna). Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżąca wskazała, że przepis art. 70 § 6 pkt 2 O.p. „budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wyjaśnienia i powinien zostać zinterpretowany przez Sąd Najwyższy.” Ponadto, skarżąca wyjaśniła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ponieważ w sprawie doszło do naruszenia art. 34 ust. 1 i 3 ustawy Prawo energetyczne w zw. z § 1 ust.1 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 1998 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki corocznych opłat wnoszonych przez przedsiębiorstwa energetyczne poprzez błędną ich wykładnię i przyjęcie wbrew zasadzie równości wywodzonej z art. 32 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, że wysokość corocznej opłaty związanej z udzieleniem nowej koncesji oblicza się na podstawie przychodów przedsiębiorstwa energetycznego osiągniętych w roku poprzedzającym ustalenie tej opłaty,
3 uzyskanych ze sprzedaży produktów (wyrobów i usług) lub towarów w zakresie działalności przedsiębiorstwa objętej inną koncesją. W odpowiedzi na skargę pozwany – Prezes Urzędu Regulacji Energetyki wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, względnie oddalenie w całości – jako pozbawionych uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego, a zarazem doniosłe dla systemu prawa i nowe – w znaczeniu nierozwiązane dotąd w orzecznictwie. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz szczegółowego uzasadnienia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07; 26 września 2005 r., II PK 98/05; 10 stycznia 2019 r., I UK 503/17; 10 maja 2019 r., I CSK 627/18; 30 listopada 2020 r., IV CSK 363/20). Z kolei potrzeba wykładni przepisów prawa przez Sąd Najwyższy w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zachodzi, gdy są one źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (postanowienia Sądu Najwyższego z: 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15; 20 maja 2016 r., V CSK 692/15; 27 kwietnia 2021 r., III USK 132/21). Zaprezentowane wątpliwości dotyczące wykładni art. 70 § 6 pkt 2 O.p. oraz sformułowane zagadnienie prawne nie spełniają powyższych wymagań, a wywody leżące u podstaw wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowią polemikę z wnioskiem Sądu Apelacyjnego w […], iż „decyzja Prezesa URE stanowi orzeczenie kończące etap postępowania administracyjnego i ma przymiot ostateczności z uwagi na to, że jest wydana przez centralny organ administracji państwowej (art. 21 ust. 2 PE). Nie podlega ona jedynie wykonaniu do czasu uzyskania waloru prawomocności, a zatem przyjęcie przedawnienia w tym samym
4 czasie, a zatem w czasie rozpoznawania odwołania od tej decyzji prowadziłoby do akceptacji interpretacji ad absurdum.” Z brzmienia art. 70 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej wynika jasno, że zarówno zainicjowanie postępowania przed sądem administracyjnym, jak i przed sądem powszechnym – z woli ustawodawcy – prowadzi do tych samych skutków prawnych. Względy funkcjonalne i systemowe prowadzą do tych samych wniosków. Jednolite stosowanie przepisów o przedawnieniu znajduje silne uzasadnienie w zasadzie równości i zasadzie bezpieczeństwa prawnego, stanowiących istotny komponent zasady demokratycznego państwa prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13). Skarga kasacyjna nie zasługuje również na przyjęcie na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, których wykładnia i stosownie nie budzi żadnych wątpliwości (postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20; 23 czerwca 2017 r., II CSK 41/17; 1 marca 2013 r., I CSK 491/12; 21 lutego 2008 r., II UK 307/07). Postępowania o udzielenie koncesji i postępowanie o przedłużenie okresu obowiązywania koncesji stanowią dwa odrębne tryby uzyskania tytułu prawnego do prowadzenia działalności koncesjonowanej, dlatego opłata koncesyjna naliczana jest dla każdej koncesji odrębnie. To, że podstawą obliczenia każdej z opłat koncesyjnych był ten sam przychód, nie ma znaczenia prawnego. Co kluczowe jednak, kwestionowany obowiązek wniesienia opłaty od udzielenia koncesji ciąży na skarżącej tylko dlatego, że zaniechała złożenia w określonym przez przepisy prawa czasie wniosku o przedłużenie okresu obowiązywania dotychczas posiadanej koncesji. Złożenie wniosku o przedłużenie koncesji umożliwiało uniknięcie naliczenia opłaty od nowej koncesji. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. oraz art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz § 14 ust. 2 pkt 3 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 265), orzekł, jak w sentencji. [as]
5
Powiązane orzeczenia
- II NSK 138/23 2024-02-29Czy kary administracyjne nakładane na przedsiębiorcę przez Prezesa URE należy kwalifikować jako niepodatkowe należności budżetowe, do których ma zastosowanie art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, czy też zastosowanie powinie…
- II NSK 43/23 2023-03-02Czy kary administracyjne nakładane na przedsiębiorcę przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie art. 56 p.e. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 4 kwietnia 2015 r. należy kwalifikować jako niepodatkowe nale…
- II NSK 25/23 2024-07-03Czy skarga kasacyjna dotycząca stosowania przepisów Ordynacji podatkowej o przedawnieniu do administracyjnych kar pieniężnych na podstawie Prawa energetycznego spełnia przesłanki istotnego zagadnienia prawnego lub oczywi…
- III SK 20/16 2016-12-13Czy podmiot, który nie wykazał, że decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki dotyczy jego praw lub obowiązków, jest stroną postępowania w sprawach z zakresu regulacji energetyki w rozumieniu art. 47950 k.p.c. i czy jeg…
- III SK 14/09 2009-07-02Czy w świetle przepisów Prawa energetycznego, przy wymierzaniu kary pieniężnej, pod pojęciem „przychód” należy rozumieć „dochód”, oraz czy Prezes URE lub sąd rozpoznający odwołanie są zobowiązani do ustalenia wartości pr…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 30 ust. 2art. 70 § 6 pkt 2art. 34 ust. 1art. 32art. 2art. 21 ust. 2art. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 391 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy