I NSP 108/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-03

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu incydentalnym dotyczącym wyłączenia sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał skargę na przewlekłość za niedopuszczalną, ponieważ dotyczyła ona postępowania incydentalnego wywołanego zażaleniem na postanowienie o wyłączeniu sędziego. Ustawa o skardze na przewlekłość nie przewiduje możliwości wniesienia takiej skargi w postępowaniach wpadkowych, a katalog postępowań, w których skarga jest dopuszczalna, ma charakter zamknięty. Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, odnosi się do pojęcia „sprawy” na gruncie Kodeksu postępowania karnego, a nie ustawy o skardze na przewlekłość.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, zarzucając nie nadanie biegu jego zażaleniu na postanowienie o wyłączeniu sędziego. Skarżący domagał się również zasądzenia kwoty pieniężnej i kosztów zastępstwa prawnego. Wniósł także o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego oraz o zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 108/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi M.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu VIII AKa 172/23 toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 3 lipca 2024 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. M.L. UZASADNIENIE M. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na przewlekłość postępowania o sygn. VIII AKa 172/23, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie - w zakresie nie nadania biegu jego zażaleniu złożonemu na postanowienie tego Sądu wydane w przedmiocie wyłączenia sędziego. Skarżący domagał się również zasądzenia „od organu na rzecz strony kwoty jaką Sąd procedując w sprawie skargi uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych lecz nie mniej niż 6.000 zł” oraz zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego. Skarżący w skardze wniósł również o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie imiennie wskazanych w tym piśmie sędziów powołanych na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami Ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018, poz. 3). I NSP 108/24 2 Jednocześnie, w odrębnym piśmie procesowym, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu skargowym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość, ma charakter zamknięty i został określony w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Powołany przepis, którego brzmienie jest jednoznaczne i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, nie przewiduje przy tym możliwości wniesienia skargi na przewlekłość w postępowaniu wpadkowym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego taka skarga jest niedopuszczalna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2024, I NSP 40/24). W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość dotyczy postępowania incydentalnego wywołanego zażaleniem wniesionym na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie wydane w przedmiocie wyłączenia sędziego. Z powyższych względów wniesioną w niniejszej sprawie skargę na przewlekłość należy uznać za niedopuszczalną z mocy ustawy. Należy jednocześnie podkreślić, że wbrew stanowisku skarżącego uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, odnosi się do pojęcia „sprawy” w rozumieniu przepisów I NSP 108/24 3 Kodeksu postępowania karnego, regulujących instytucję wyłączenia sędziego (art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k.), nie zaś do pojęcia „sprawy” na gruncie przepisów ustawy o skardze na przewlekłość. W konsekwencji, na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę należy pozostawić bez rozpoznania. Konsekwencją niedopuszczalności skargi na przewlekłość jest bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i zwrotu kosztów zastępstwa prawnego oraz badania abstrakcyjnego wniosku skarżącego o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19; zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2024 r., I NSP 40/24). Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. SSN Maria Szczepaniec [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3art. 40art. 41 § 1 KPKart. 430 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy