I NSP 218/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-08-29

Skład orzekający: Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu wpadkowym dotyczącym zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna w postępowaniu wpadkowym, w tym w postępowaniu dotyczącym zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego. Ustawa o skardze na przewlekłość określa zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, a postępowania incydentalne nie są w nim uwzględnione.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, zarzucając zwłokę w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o wyłączeniu sędziego. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zasądzenia kwoty pieniężnej, zwrotu kosztów zastępstwa prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy ustalił, że zażalenie zostało rozpoznane w terminie, a ponadto skarga dotyczy postępowania incydentalnego, co czyni ją niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 218/24 POSTANOWIENIE Dnia 29 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi M.J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 1082/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 sierpnia 2024 r. 1. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odrzuca skargę. M.L. UZASADNIENIE Pismem z 24 czerwca 2024 r. (data stempla pocztowego) M.J. (dalej: „skarżący”), zastępowany przez adwokata A.N., złożył skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I ACa 1082/22. Skarżący wniósł o: stwierdzenie przewlekłości postępowania i o zasądzenie od organu na rzecz strony kwoty jaką Sąd procedujący uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 6.000 zł, tytułem przewlekłości postępowania, a także kosztów zastępstwa prawnego oraz wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 10 marca 2023 r., które zostało doręczone Sądowi I NSP 218/24 2 Apelacyjnemu w Katowicach dnia 3 kwietnia 2023 r. Do dnia wniesienia skargi, zdaniem skarżącego, nie rozpoznano wniesionego zażalenia co oznacza, że Sąd Apelacyjny w Katowicach pozostaje od ponad roku w zwłoce w rozpoznaniu zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość, ma charakter zamknięty i został określony w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Powołany przepis, którego brzmienie jest jednoznaczne i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, nie przewiduje przy tym możliwości wniesienia skargi na przewlekłość w postępowaniu wpadkowym. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego taka skarga jest niedopuszczalna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2024, I NSP 40/24). W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość dotyczy postępowania incydentalnego wywołanego zażaleniem wniesionym na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach wydane w przedmiocie wyłączenia sędziego. Z powyższych względów wniesioną w niniejszej sprawie skargę na przewlekłość należy uznać za niedopuszczalną z mocy ustawy. Na marginesie Sąd Najwyższy wskazuje, że zażalenie skarżącego z dnia 30 marca 2023 r. na postanowienie I NSP 218/24 3 Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 marca 2023 r. zostało rozpoznane w dniu 7 kwietnia 2023 r. Należy jednocześnie podkreślić, że wbrew stanowisku skarżącego uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2023 r., I KZP 22/22, odnosi się do pojęcia „sprawy” w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania karnego, regulujących instytucję wyłączenia sędziego (art. 40 i art. 41 § 1 k.p.k.), nie zaś do pojęcia „sprawy” na gruncie przepisów ustawy o skardze na przewlekłość. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art.3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3, art. 5 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 u.s.p., orzekł jak w sentencji. Konsekwencją niedopuszczalności skargi na przewlekłość jest bezprzedmiotowość postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. M.L. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3art. 40art. 41 § 1 KPKart.3986 § 3 KPCart. 3941 § 3art. 5 ust. 1art. 8 ust. 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy