I NSP 110/26

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-04-13

Skład orzekający: Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po zakończeniu postępowania sądowego, podlega odrzuceniu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, stwierdzając, że skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania. Skarga ta ma na celu eliminowanie i zapobieganie przewlekłości w toku postępowania, a nie ocenę czynności podjętych po jego zakończeniu, w tym procesu pisemnego uzasadniania rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
A.P. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi. Skarżący zarzucił przewlekłość w sporządzeniu uzasadnienia wyroku z dnia 25 kwietnia 2025 r., co uniemożliwiało mu złożenie skargi kasacyjnej. Postępowanie apelacyjne zakończyło się wydaniem wyroku w dniu 25 kwietnia 2025 r., a uzasadnienie zostało doręczone w dniu 15 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę i nakazał zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł tytułem opłaty od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 110/26 POSTANOWIENIE Dnia 13 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skargi A.P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. I ACa 1751/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 13 kwietnia 2026 r., 1. odrzuca skargę 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego A.P. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE Skargą z 22 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego: 12 marca 2026 r.) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki A.P. (dalej: skarżący), działając osobiście, wniósł o: a) ustalenie, że w postępowaniu Sądu Apelacyjnego w Łodzi następuje nieuzasadniona przewlekłość postępowania w zakresie sporządzenia przez Sąd pisemnego uzasadnienia wyroku z 25 kwietnia 2025 r., po upływie wniosku skarżącego o jego sporządzenie z 28 kwietnia 2025 r., co blokuje możliwość złożenia skargi kasacyjnej od wyroku sądu II instancji; I NSP 110/26 2 b) nakazanie Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi niezwłocznego sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku z 25 kwietnia 2025 r.; c) zasądzenie na rzecz skarżącego na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki kwoty 10 000 zł; d) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu opłaty od skargi. Skarżący, w uzasadnieniu skargi, wskazał, że nie może wnieść skargi kasacyjnej, ponieważ Sąd Apelacyjny w Łodzi nie sporządził, do dnia wniesienia skargi, uzasadnienia wyroku z 25 kwietnia 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) – strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do jej załatwienia (przewlekłość postępowania). Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie, skąd a contrario wynika niedopuszczalność wniesienia skargi na przewlekłość postępowania zakończonego. 2. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 marca 2019 r., I NSP 51/18, skarga na przewlekłość postępowania ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu do podejmowania w toku postępowania terminowych i właściwych czynności celem I NSP 110/26 3 wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Tym samym skarga wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu, nie mogąc odnieść tego skutku, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 stycznia 2020 r., I NSP 171/19; 6 listopada 2019 r., I NSP 150/19). Innymi słowy, skarga nie może mieć za swój przedmiot oceny czynności podjętych po zakończeniu postępowania, w tym procesu pisemnego uzasadniania rozstrzygnięcia, które w sprawie już zapadło. Strony sporu dysponują bowiem prawomocnym orzeczeniem sądu II instancji co do istoty, zaś samo postępowanie jest zakończone. 3. Skarżący wniósł o ustalenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi o sygn. I ACa 1751/22, w zakresie sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku kończącego to postępowanie. Z analizy akt sprawy wynika, że Sąd Apelacyjny w Łodzi 25 kwietnia 2025 r. wydał wyrok kończący postępowanie apelacyjne. Uzasadnienie tego wyroku doręczono pełnomocnikowi skarżącego 15 stycznia 2026 r. Skarga niniejsza nie służy przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania w czasie jego trwania. 4. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 5 ust 1 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę odrzucił. Rozstrzygnięcie z pkt. 2 wydano na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. [az] [r.g.] Aleksander Stępkowski

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12 ust. 4art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 5 ust 1art. 8 ust. 2art. 17 ust. 3§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy