I NSP 134/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-07-09

Skład orzekający: Adam Redzik, Oktawian Nawrot, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w odniesieniu do postępowania incydentalnego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w odniesieniu do postępowania incydentalnego o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Postępowanie to nie jest postępowaniem co do istoty sprawy, a zatem nie mieści się w zakresie zastosowania ustawy o skardze na przewlekłość postępowania.
Stan faktyczny
K. N. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym dotyczącym wniosku o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej. Skarżący wskazał, że postępowanie trwa dłużej niż przewidziane terminy i nie rozpoznano wniosku o wyłączenie sędziego. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania i nakazał zwrot uiszczonej opłaty od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 134/24 POSTANOWIENIE Dnia 9 lipca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi K. N. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt I ZI 65/23, z udziałem Skarbu Państwa - Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 9 lipca 2024 r., 1. pozostawia skargę bez rozpoznania; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego na rzecz K. N. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski UZASADNIENIE I. I.1. Pismem z 11 kwietnia 2024 r. K. N. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I ZI 65/23 wnosząc o: (1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w powołanej sprawie, (2) wydanie zaleceń co do niezwłocznego rozpoznania wniosku o zezwolenie na pociągnięcie do I NSP 134/24 2 odpowiedzialności karnej i wydanie uchwały, (3) przyznanie od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego kwoty 5 000 zł tytułem odszkodowania za zaistniałą przewlekłość. I.2. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że 25 września 2023 r. złożył osobiście w Biurze Podawczym Sądu Najwyższego wniosek o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie i jednoczesnego zastępcę Rzecznika Dyscyplinarnego Sędziów Sądów Powszechnych. Skarżący podniósł, że uchwała powinna zostać wydana w terminie do 30 dni, co nie nastąpiło. W sprawie nie rozpoznano nawet wniosków Skarżącego o wyłączenie sędziego referenta. Od daty wpływu wniosku Skarżącego o wydanie uchwały zezwalającej na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, akta przetrzymywane są bezczynnie przez innego sędziego, zaś Sąd Rejonowy Katowice – Zachód 21 marca 2024 r. wydał postanowienie o umorzeniu postępowania wobec nie wydania uchwały przez Sąd Najwyższy. I.3. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego w odpowiedzi na skargę z 10 czerwca 2024 r. zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania. II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: II.1. Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych I NSP 134/24 3 i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). II.2. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony i niekontrowersyjny pozostaje pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 u.s.p.p., należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 lipca 2019 r., I NSP 63/19). „Sprawą” w postępowaniu sądowym jest oskarżenie w sprawie karnej, pozew w postępowaniu cywilnym procesowym, wniosek w postępowaniu nieprocesowym itd., w którym ma zapaść orzeczenie o prawach osoby wszczynającej postępowanie (postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2023 r., I NSP 274/23). Postępowanie o zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie jest postępowaniem dyscyplinarnym, ale specyficznym (incydentalnym) rodzajem postępowania (uchwała Sądu Najwyższego z 9 października 2009 r., SNO 68/09). Natomiast skarga nie przysługuje na przewlekłość postępowania incydentalnego, jest to bowiem postępowanie spoza głównego nurtu postępowania w przedmiocie odpowiadającym przytoczonemu pojęciu „sprawy” (postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2021 r., I NSP 130/21). II.3. W konsekwencji nie ma możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, które to postępowanie nie jest postępowaniem co do istoty sprawy. II.4. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy w pkt 1 postanowienia na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. pozostawił skargę bez rozpoznania. II.5. W pkt 2 orzeczenia Sąd Najwyższy orzekł o zwrocie na rzecz Skarżącego kwoty 200 zł uiszczonej przez niego tytułem opłaty od skargi. Wprawdzie ustawodawca w art. 17 ust. 3 u.s.p.p. nakazuje sądowi z urzędu zwrócić uiszczoną opłatę od skargi w sytuacji odrzucenia skargi, to w ocenie Sądu Najwyższego, z uwagi na zbieżny charakter tych rozstrzygnięć względem przypadku pozostawienia skargi bez rozpoznania, regulacja ta znajduje I NSP 134/24 4 odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2022 r., I NSP 315/22). II.6. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. Oktawian Nawrot Adam Redzik Tomasz Przesławski [SOP] [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 430 § 1 KPKart. 8 ust. 2art. 17 ust. 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy