I NSP 153/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-10-28
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski, Tomasz Demendecki, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, wymaga reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, podlega rygorom przymusu adwokacko-radcowskiego. Skarga wniesiona z pominięciem tego wymogu podlega odrzuceniu. Do postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym, w tym wymóg sporządzenia pisma przez profesjonalnego pełnomocnika, chyba że zachodzą wyjątki przewidziane w przepisach.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu zbyt długie rozpoznawanie jego apelacji. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania sądu do wyznaczenia terminu rozprawy w ciągu miesiąca, przyznania mu sumy pieniężnej oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 153/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie ze skargi P. W. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. akt I ACa (…) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2020 r. postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE P. W. (dalej: skarżący) pismem z 18 września 2020 r., działając w imieniu własnym wniósł skargę na przewlekłość postępowania sygn. akt I ACa (...) toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w (...), którego przedmiotem jest apelacja skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w P. z 5 grudnia 2018 r. sygn. akt I C (...). Skarżący wniósł o: - stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w (...) pod sygn. akt I ACa (...); - zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w (...) na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez
2 prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 75 ze zm., dalej jako: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), do wyznaczenia terminu rozprawy w sprawie o sygn. akt I Aca (...), na termin przypadający w przeciągu miesiąca od dnia wydania orzeczenia w postępowaniu wywołanym niniejszą skargą; - przyznanie na rzecz skarżącego od Skarbu Państwa (sądu prowadzącego postępowanie), na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, sumy pieniężnej w wysokości 5 000 zł; - zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kosztów postępowania wywołanego wniesioną skargą. Skarżący wskazał, że akta wraz z apelacją zostały przekazane do Sądu Apelacyjnego w (...), gdzie sprawa została zarejestrowana 20 września 2019 r. pod sygn. akt I ACa (...). Pomimo, że od złożenia apelacji minęło ponad półtora roku, nadal nie ma wyznaczonego terminu posiedzenia. Przedłużający się termin rozpoznania apelacji w ocenie skarżącego naraża go na szkodę, bowiem na podstawie zaskarżonego wyroku powódka wszczęła przeciwko niemu szereg postępowań, które spowodowały bardzo złą sytuację materialną skarżącego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na naruszenie prawa strony do
3 rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy (art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). W przypadku skargi rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w tym postępowaniu niezbędne jest sięgnięcie do przepisów o postępowaniu zażaleniowym w sprawach cywilnych regulujących zdolność postulacyjną strony. Zgodnie z art. 3941 § 3 k.p.c., do postępowania toczącego się przed Sądem Najwyższym na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio m.in. przepis art. 3986 § 3 k.p.c. Zażalenie powinno być sporządzone przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., chyba że stroną, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat lub radca prawny (art. 871 § 2 k.p.c.). We wcześniejszym stanie prawnym powyżej przedstawiony pogląd został potwierdzony w mającej moc zasady prawnej uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04. Stwierdzono w niej, że do skargi na przewlekłość postępowania, uregulowanej w ustawie z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, rozpoznawanej przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej stosuje się przymus adwokacko-radcowski. Tak więc skarga – w zakresie, w którym właściwym do rozpoznania jest Sąd Najwyższy – wniesiona z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., w zw. z 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 § k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 5/19 2019-04-16Czy skarga na przewlekłość postępowania, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, podlega odrzuceniu, jeśli nie została sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego?
- III SPP 33/04 2004-11-17Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, rozpoznawana przez Sąd Najwyższy w sprawie cywilnej, podlega przymusowi adwokacko-radcowskiego?
- I NSP 190/20 2021-01-20Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej przez stronę osobiście, bez pośrednictwa adwokata lub radcy prawnego, podlega odrzuceniu z powodu braku przymusu adwokack…
- I CSP 2/18 2018-03-09Czy skarga na przewlekłość postępowania, sporządzona osobiście przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej, podlega odrzuceniu?
- I NSP 85/20 2020-07-15Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona do Sądu Najwyższego w sprawie cywilnej, wymaga zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego?
Powołane przepisy
art. 12 ust. 3art. 12 ust. 4art. 2 ust. 1art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 9 ust. 2art. 871§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy