I NSP 189/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-10-10
Skład orzekający: Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia przewlekłości postępowania?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości innego postępowania. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, a postępowanie w sprawie o stwierdzenie przewlekłości nie jest w nim uwzględnione.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, które dotyczyło przewlekłości postępowania przed Sądem Okręgowym. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zasądzenia odszkodowania oraz zwrotu kosztów. Dodatkowo złożył wnioski o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, zawieszenie postępowania i zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną, odrzucił wniosek o wyłączenie sędziów, oddalił wniosek o zawieszenie postępowania i umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 189/23 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I S 71/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 października 2023 r., 1) odrzuca skargę; 2) odrzuca wniosek M. J. o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego; 3) oddala wniosek M. J. o zawieszenie postępowania; 4) umarza postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Pełnomocnik M. J. (dalej: „skarżący”) pismem z 27 lipca 2023 r. wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 71/23 (dotyczącej przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygn. akt I C 1658/21). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości powyższego postępowania, zasądzenie w związku z tym od Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty
I NSP 189/23 2 przynajmniej 6000 zł oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego. Niezależnie od powyższego, skarżący złożył wniosek w trybie art. 49 k.p.c. o wyłączenie imiennie wskazanych sędziów Sądu Najwyższego, wniosek o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytań Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych zadanych postanowieniem z 15 marca 2023 r., I NB 4/23 oraz wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga zasługuje na odrzucenie. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać rozszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania w sprawie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jakim jest postępowanie toczące się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. akt I S 71/23. Co za tym idzie,
I NSP 189/23 3 skarga na przewlekłość postępowania w niniejszej sprawie nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Odrzucenie skargi powodowało, że bezprzedmiotowe było rozpoznanie wniosku skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych. Wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego został złożony w treści skargi, a zatem jeszcze przed wyznaczeniem składu orzekającego w niniejszym postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19, wniosek o wyłączenie sędziego niewyznaczonego do rozpoznania sprawy jest niedopuszczalny, przy czym sędzia objęty takim wnioskiem może zasiadać w składzie sądu rozpoznającego wniosek. Zważyć również należy, że zgodnie z obowiązującym od 1 lipca 2023 r. przepisem art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego. W konsekwencji wniosek taki podlega odrzuceniu. Wniosek o zawieszenie postępowania podlega oddaleniu, bowiem przedstawione do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zagadnienia prawne w sprawie I NB 4/23 nie mają związku z niniejszą sprawą, lecz dotyczą zagadnień związanych z dopuszczalnością prowadzenia spraw w przedmiocie tzw. testu niezawisłości i bezstronności. [SOP] [ms]
I NSP 189/23 4
Powiązane orzeczenia
- I NSP 296/23 2024-02-07Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu o stwierdzenie przewlekłości postępowania?
- I NSP 202/24 2024-09-11Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 186/24 2024-07-03Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie odrzucające skargę na przewlekłość postępowania?
- I NSP 19/22 2022-03-02Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może dotyczyć postępowania wywołanego inną skargą na przewlekłość?
- I NSP 128/22 2022-04-27Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 2 ust. 1art. 3art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 531 § 1 pkt 3 KPC§ 3§ 1 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy