I NSP 199/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-08-22

Skład orzekający: Paweł Księżak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w odniesieniu do postępowania w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w odniesieniu do postępowania dotyczącego stwierdzenia przewlekłości postępowania. Ustawa o skardze na przewlekłość (u.s.p.p.) enumeratywnie wymienia sprawy, w których taka skarga jest dopuszczalna, a postępowanie w przedmiocie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie znajduje się w tym katalogu. W związku z tym skarga jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, które dotyczyło jego wcześniejszej skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Bielsku-Białej. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości oraz przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wniesienia w odniesieniu do postępowania dotyczącego stwierdzenia przewlekłości.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 199/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak w sprawie ze skargi L. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I S 27/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 sierpnia 2024 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem datowanym na 11 czerwca 2024 r. L. K. (zwany dalej: Skarżący) wniósł o: 1. stwierdzenie, że w sprawie wszczętej wskutek (uprzedniego) złożenia przez Skarżącego skargi na przewlekłość postępowania, o której mowa w art. 2 ust. 1 z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”), toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, a dotyczącej postępowania sądowego zawisłego przed Sądem Okręgowym w Bielsku-Białej nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. przyznanie Skarżącemu kwoty 20.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia za przewlekłość ww. postępowania. I NSP 199/24 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarżący złożył skargę w odniesieniu do postępowania wszczętego wskutek (uprzedniego) złożenia skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt S 27/24. Skarga na przewlekłość, o której w art. 2 ust. 1 u.s.p.p. może zostać wniesiona wyłącznie w odniesieniu do spraw enumeratywnie wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Skoro w katalogu tym nie znalazło się postępowanie w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, to jest to jednoznaczne ze stwierdzeniem, że w takim postępowaniu skarga tego rodzaju nie służy. Wielokrotnie w tym przedmiocie wypowiadał się już Sąd Najwyższy i jego linia orzecznicza jest w tym przedmiocie ugruntowana (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2018 r., KSP 21/17; 2 października 2017 r., WSP 1/17; 16 lutego 2022 r., I NSP 37/22; 27 kwietnia 2022 r., I NSP 105/22; 27 kwietnia 2022 r., I NSP 90/22; 18 maja 2022 r., I NSP 107/22). Z powyższych przyczyn skargę należało uznać za niedopuszczalną. Niezależnie od tego należy wskazać, że zgodnie z art. 6 u.s.p.p. skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego oraz zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p.). Element ten, inaczej niż np. żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności, o którym mowa w art. 6 ust. 3 u.s.p.p., stanowi obligatoryjny składnik pisma jakim jest przedmiotowa skarga. Obowiązek przytoczenia okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, należy rozumieć jako obowiązek I NSP 199/24 3 szczegółowego wskazania, w czym skarżący upatruje nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. nakaz precyzyjnego przedstawienia konkretnych działań bądź zaniechań sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki. Innymi słowy sąd rozpoznający skargę musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło – według strony wnoszącej skargę – do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. Z lektury Skargi skarżącego nie wynika, aby pismo to czyniło zadość ww. obowiązkowi. W konsekwencji również z tego powodu skarga jako zawierająca istotny brak formalny nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie. Z uwagi na niedopuszczalność skargi wniosek o przyznanie adwokata z urzędu należało uznać za bezprzedmiotowy. Należy przy tym zaznaczyć, że od lipca 2023 r. w ramach rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi na przewlekłość została zniesiona instytucja przymusu adwokacko-radcowskiego (art. 6 ust. 4 u.s.p.p.). Z powyższych względów, na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. i art. 373 § 1 k.p.c. w związku z art. 8 ust. 2 u.s.s.p. skarga podlegała odrzuceniu. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 2 ust. 1art. 3art. 6art. 6 ust. 2art. 6 ust. 3art. 2 ust. 2art. 6 ust. 4art. 397 § 3 KPCart. 373 § 1 KPCart. 8 ust. 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy