I NSP 204/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-10-12
Skład orzekający: Leszek Bosek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Ustawa o skardze na przewlekłość ma na celu eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu do podejmowania terminowych czynności, a jej wniesienie po zakończeniu sprawy nie może odnieść skutku.Stan faktyczny
Powódka wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach. Skarga została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania apelacyjnego, które zakończyło się oddaleniem apelacji powódki. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 204/23 POSTANOWIENIE Dnia 12 października 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Leszek Bosek w sprawie z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeciwko Skarbowi Państwa - Prezesowi Sądu Rejonowego w Tychach o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 października 2023 r., skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przez Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 280/19, 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie. UZASADNIENIE Pan adwokat A. N., reprezentujący M. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L., wniósł „w imieniu strony i na jej wyraźne żądanie” skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie I ACa 280/19, zasądzenie „od organu na rzecz strony kwoty jaką Sąd procedując w sprawie skargi uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych lecz nie mniej niż 6.000 zł” oraz zasądzenie „kosztów zastępstwa prawnego” (pisownia oryginalna). W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podał, że wprawdzie skarga dotyczy postępowania wpadkowego, a ściśle wyobrażeń skarżącego na temat uzasadnienia
I NSP 204/23 2 orzeczenia, to jednak wniesienie skargi powinno być możliwe na każdym etapie postępowania, w tym „także po wydaniu ostatecznego orzeczenia”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i należy ją odrzucić. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest jej wniesienie w postępowaniu służącym rozpoznaniu sprawy. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść skutku i nie jest dopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, 10 czerwca 2014 r., III SPP 110/14; 3 września 2019 r., I NSP 73/19). Postępowanie w sprawie z powództwa M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. przeciwko Skarbowi Państwa – Prezesowi Sądu Rejonowego w Tychach o zapłatę zostało zakończone z dniem 20 marca 2023 r., tj. z chwilą wydania przez Sąd Apelacyjny w Katowicach wyroku oddalającego apelację skarżącej spółki (pkt 1) oraz rozstrzygającego o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 2) (k. 646 akt sprawy I ACa 280/19). Skarżąca złożyła skargę na przewlekłość w dniu 21 sierpnia 2023 r., a zatem wiele miesięcy po prawomocnym zakończeniu postępowania.
I NSP 204/23 3 Wobec powyższego skarga na przewlekłość jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 370 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. Niedopuszczalny jest także abstrakcyjny wniosek skarżącej spółki o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego, należało go więc pozostawić w aktach bez rozpoznania (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 lipca 2019 r., I NOZP 1/19). Konsekwencją niedopuszczalności skargi na przewlekłość jest bezprzedmiotowość postępowania o zwolnienie skarżącego z kosztów sądowych (odpowiednio art. 1262 § 2 k.p.c.). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [kf] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 116/21 2021-09-21Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 70/21 2021-07-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 202/25 2025-06-12Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, jest dopuszczalna?
- I NSP 126/24 2024-04-18Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może dotyczyć postępowania, które samo w sobie jest postępowaniem w przedmiocie skargi na przewlekłość?
- I NSP 157/23 2023-11-07Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Powołane przepisy
art. 5 ust. 1art. 370 KPCart. 397 § 2 KPCart. 8 ust. 2art. 1262 § 2 KPC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy