I NSP 209/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-01-12

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona jedynie w toku postępowania. Wniesienie jej po prawomocnym zakończeniu postępowania czyni ją niedopuszczalną, ponieważ nie może ona już spełnić swojej funkcji prewencyjnej i dyscyplinującej sąd. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których skarga taka przysługuje, a postępowanie w przedmiocie naruszenia prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie jest wśród nich wymienione.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, które zostało już prawomocnie zakończone. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości, zasądzenia kwoty pieniężnej i zwolnienia z kosztów sądowych. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 209/21 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Księżak SSN Oktawian Nawrot w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. I ACz […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE M. J. (dalej: Skarżący) pismem z 27 września 2021 r., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego R. J., działając na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze strony na naruszenie prawa do rozpoznawania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 z późn. zm.; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), wniósł skargę na przewlekłość postępowania wszczętego i prawomocnie zakończonego przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt I ACz […] domagając się: 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie I ACz […] zawisłej przed Sądem Apelacyjnym w […]; 2 2. zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kwoty jaką Sąd Najwyższy uzna za uzasadnioną w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 2 000 zł tytułem przewlekłości postępowania; 3. zwolnienia z kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania Skarżący wskazał, że „Postanowieniem z dnia 9 lipca 2021 r. Sąd Apelacyjny w […] odrzucił wniosek strony o uzasadnienie postanowienia z dnia 11 czerwca i 22 kwietnia 2021 r. wywodząc, że postanowienie z dnia 11 czerwca 2021 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sadowych było rzekomo niezaskarżalne. a w konsekwencji odrzuceniu podlega wniosek o uzasadnienie postanowienia z dnia 22 kwietnia 2021 r. jako nieopłacony (postanowieniem z 11 czerwca 2021 r. odmówiono zwolnienia od kosztów). Co istotne w dniu 5 sierpnia 2021 r. odrzucono zażalenie na postanowienie z dnia 9 lipca 2021 r. wskazując, że postanowienie sądu II instancji w przedmiocie odmowy doręczenia uzasadnienia nie podlega zaskarżeniu. Na postanowienie z dnia 5 sierpnia 2021 r. strona wniosła środek zaskarżenia, któremu nie nadano biegu” (k. 2 skargi). Następnie skarżący przytoczył argumenty, że pogląd ten jest chybiony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 5 ust. 1 o skardze na przewlekłość postępowania skargę należy wnieść w toku postępowania w sprawie. Ze wskazanego przepisu a contrario wynika, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, które już się zakończyło. Postępowanie w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w […], którego dotyczy skarga na przewlekłość postępowania, zakończyło się prawomocnie. Czyni to bezprzedmiotowym kwestionowanie długości postępowania. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 marca 2019 r., I NSP 51/18, skarga na przewlekłość postępowania ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym 3 terminie. Tym samym skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść tego skutku. Ponadto podkreślić należy, że art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania zawiera zamknięty katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi. Skoro w katalogu tym nie znalazło się postępowanie w przedmiocie naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, to jest to jednoznaczne ze stwierdzeniem, że w takim postępowaniu skarga tego rodzaju nie służy. Wielokrotnie w tym przedmiocie wypowiadał się już Sąd Najwyższy i jego linia orzecznicza jest w tym przedmiocie ugruntowana (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 9 stycznia 2018 r., KSP 21/17; 2 października 2017 r., WSP 1/17; 12 stycznia 2017 r., WSP 2/16). Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy, na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę odrzucił. Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku Skarżącego o zwolnienie go z kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 5 ust. 1art. 3art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy