I NSP 223/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-02-16
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Paweł Czubik, Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewlekłość postępowania sądowego wystąpiła w sytuacji, gdy wyznaczone terminy rozpraw apelacyjnych były odwoływane z powodu choroby sędziego lub obrońcy, a także przejścia sędziego w stan spoczynku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przewlekłość postępowania nie wystąpiła, ponieważ czynności podejmowane przez Sąd Apelacyjny miały na celu wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Terminowość i prawidłowość czynności sądowych należy oceniać w kontekście podejmowanych działań zmierzających do rozpoznania sprawy, a nie tylko liczby odwołanych terminów rozpraw. Odwołanie terminów z przyczyn losowych, takich jak choroba sędziego lub obrońcy, czy przejście sędziego w stan spoczynku, nie świadczy o nieuzasadnionej zwłoce.Stan faktyczny
Skarga na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie karnej. Skarżący zarzucił, że od zakończenia postępowania kasacyjnego sprawa nie została rozpoznana, a sposób procedowania stanowi przejaw znęcania się psychicznego. Sąd Apelacyjny wyznaczył kilka terminów rozpraw, które zostały odwołane z powodu choroby sędziego sprawozdawcy, okresu urlopowego, przejścia sędziego w stan spoczynku oraz usprawiedliwionego niestawiennictwa obrońcy. Skarżący wniósł również o ustanowienie obrońcy z urzędu i zwolnienie od kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania, nie uwzględnił wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu i zwolnił skarżącego od opłaty oraz wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 223/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi L. C. z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. II AKa […], po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lutego 2022 r., 1. oddala skargę; 2. nie uwzględnia wniosku skarżącego L. C. o wyznaczenie obrońcy z urzędu; 3. zwalnia skarżącego L. C. od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem z 29 września 2021 r. L. C. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie II AKa […], o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty według uznania Sądu Najwyższego oraz o ustanowienie obrońcy z urzędu. W uzasadnieniu skargi na przewlekłość skarżący podniósł, że od momentu zakończenia postępowania kasacyjnego nie rozpoznano sprawy. Sposób procedowania sprawy – zdaniem skarżącego – stanowi przejaw znęcania się psychicznego nad jego osobą. Pismem z 13 grudnia 2021 r. skarżący
2 wniósł o zwolnienie od uiszczenia opłaty w kwocie 200 zł, z uwagi na okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności i braku środków na pokrycie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę z 5 stycznia 2022 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w […] wniósł o uznanie skargi na przewlekłość za niezasadną oraz o jej oddalenie na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018 r., poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość nie jest zasadna. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach dołączonych, sprawa skarżącego wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w […] w dniu 14 czerwca 2021 r. Następnie w dniu 20 czerwca 2021 r. wylosowano do rozpoznania sprawy sędziego sprawozdawcę oraz członków składu orzekającego. Zarządzeniem z 2 lipca 2021 r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej na 20 sierpnia 2021 r. Wyznaczony termin rozprawy został odwołany z uwagi na okoliczność, że sędzia sprawozdawca przebywał na zwolnieniu lekarskim, a z powodu okresu urlopowego nie mógł rozpoznać sprawy sędzia zastępujący. Zarządzeniem z 6 sierpnia 2021 r. wyznaczono kolejny termin rozprawy apelacyjnej na dzień 28 września 2021 r. Termin ten został odwołany z uwago na przedstawienie przez sędziego sprawozdawcę kolejnego zwolnienia lekarskiego. Zarządzeniem z 22 września 2021 r. przedmiotowa sprawa została ponownie skierowana do losowania, z powodu przejścia w grudniu 2021 r. w stan spoczynku sędziego sprawozdawcy. Zarządzeniem z 28 września 2021 r. wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej na dzień 4 listopada 2021 r. Zarządzeniem z 15 listopada 2021 r. z uwagi na usprawiedliwione niestawiennictwo obrońcy skarżącego, rozprawa została odroczona na dzień 11 stycznia 2022 r.
3 W ocenie Sądu Najwyższego przedstawiony powyżej przebieg postępowania apelacyjnego wskazuje, że czynności podejmowane przez Sąd Apelacyjny w […] miały na celu wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, w związku z tym nie wystąpiła przewlekłość postępowania. Strona postępowania może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość). Natomiast dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie (art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość). Sąd Apelacyjny w […] podejmował czynności zmierzające do rozpoznania sprawy – wyznaczono skład orzekający oraz terminy kolejnych rozpraw apelacyjnych. Pierwszy termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony po niespełna trzech tygodniach licząc od dnia wpływu sprawy do Sądu Apelacyjnego w […]. Kolejne terminy rozpraw apelacyjnych również były wyznaczane w sposób sprawy i w rozsądnym terminie. Okoliczności tych nie zmienia fakt, że do rozpoznania sprawy nie doszło w trzech kolejnych terminach rozpraw, ponieważ wynikało to z przyczyn losowych (choroba sędziego sprawozdawcy, przejście w stan spoczynku sędziego sprawozdawcy oraz choroba obrońcy skarżącego), nie związanych z organizacją czynności sądowych w sprawie. Przebieg postępowania apelacyjnego potwierdza, że Sąd Apelacyjny w […] sprawnie podejmował czynności procesowe dążąc do rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym skarga na przewlekłość jako niezasadna, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość podlega oddaleniu. Z uwagi na to, że skarżący w postępowaniu w sprawie II AKa […] jest reprezentowany przez obrońcę z urzędu, wniosek skarżącego o wyznaczenie
4 obrońcy z urzędu, celem reprezentowania w postępowaniu ze skargi na przewlekłość, należało uznać za bezprzedmiotowy. Mając na uwadze, że skarżący nie posiada środków na uiszczenie opłaty od skargi oraz nie ma możliwości zarobkowania w związku z pozbawieniem wolności, Sąd Najwyższy w pkt. 3 na podstawie art. 623 k.p.k. i art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość zwolnił go od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania. a.s.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 81/23 2023-08-10Czy przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania apelacyjnego oznacza automatycznie wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności sprawy?
- I NSP 182/24 2025-11-13Czy postępowanie apelacyjne w sprawie karnej, które trwało nieco ponad półtora roku od momentu wpływu akt do sądu drugiej instancji do daty wniesienia skargi na przewlekłość, z uwzględnieniem usprawiedliwionych opóźnień…
- I NSP 89/19 2019-09-11Czy w postępowaniu apelacyjnym, w którym od momentu wpływu akt sprawy z apelacją do sądu drugiej instancji do wyznaczenia terminu rozprawy minął okres krótszy niż rok, a wyrok zapadł wkrótce po upływie roku od wpływu spr…
- I NSP 111/25 2025-07-03Czy przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania przed sądem drugiej instancji oznacza automatycznie wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności danej sprawy?
- I NSP 25/20 2020-06-03Czy opóźnienie w wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej, spowodowane rozpoznaniem wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, może stanowić podstawę do stwierdzenia przewlekłości postępowania?
Powołane przepisy
art. 12 ust. 1art. 2 ust. 1art. 2 ust. 2art. 623 KPKart. 624 § 1 KPKart. 634 KPKart. 8 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy