I NSP 89/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-09-11

Skład orzekający: Marek Siwek, Tomasz Demendecki, Adam Redzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu apelacyjnym, w którym od momentu wpływu akt sprawy z apelacją do sądu drugiej instancji do wyznaczenia terminu rozprawy minął okres krótszy niż rok, a wyrok zapadł wkrótce po upływie roku od wpływu sprawy, można mówić o przewlekłości postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nie można mówić o przewlekłości postępowania, jeśli od momentu wpływu akt sprawy z apelacją do sądu drugiej instancji do wyznaczenia terminu rozprawy minął okres krótszy niż rok, a wyrok zapadł wkrótce po upływie roku od wpływu sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że o przewlekłości można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu polegającej na niewyznaczeniu rozprawy, która trwa co najmniej 12 miesięcy, przy czym okres ten nie jest okresem ustawowym, a przyjętym w realiach spraw ze skarg na przewlekłość.
Stan faktyczny
M. B. wniósł skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego w sprawie I ACa [...]. Akta sprawy z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w [...] 29 sierpnia 2018 r. Sędziowie zostali wylosowani 3 września 2018 r. i 8 marca 2019 r. Termin rozprawy wyznaczono na 3 września 2019 r., a zawiadomienia wysłano 28 czerwca 2019 r. Wyrok zapadł 3 września 2019 r. Skarżący wniósł dwie skargi na przewlekłość postępowania, które wpłynęły odpowiednio 11 marca 2019 r. i 13 czerwca 2019 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 89/19 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Adam Redzik ze skargi M. B. z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w […] na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w […] w sprawie I ACa […] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 września 2019 r. oddala skargę. UZASADNIENIE W dniu 13 czerwca 2019 r. M. B. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie sygn. akt I ACa […]; 2) przyznane skarżącemu od Skarbu Państwa kwoty 4.000 zł.; 3) zasądzenie od Skarbu Państwa Sądu Apelacyjnego w […] kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dnia 20 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w K. wydał wyrok w sprawie z powództwa G. W. przeciwko M. B.. W dniu 22 maja 2018 r. od wskazanego wyroku została wniesiona apelacja. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w […] dnia 27 sierpnia 2018 r. W dniu 2 3 września 2018 r. sprawa została przydzielona wylosowanemu sędziemu. Do dnia wniesienia skargi nie podjęto żadnych czynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę M. B., Prezes Sądu Apelacyjnego w […] wniósł o jej oddalenie, a w przypadku jej uwzględnienia o przyjęcie mniejszej kwoty odszkodowania. Wskazał daty czynności procesowych w postępowaniu będącym przedmiotem skargi, zwracając uwagę na fakt, że akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w […] 29 sierpnia 2018 r., kolejno podejmowano czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy, jednak bieg czynności został przerwany z powodu wniesienia przez skarżącego 11 marca 2019 r. pierwszej skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania, w konsekwencji czego, akta sprawy wraz z odpowiedzią na skargę zostały 21 marca 2019 r. przedstawione Sądowi Najwyższemu, a zwrócone z Sądu Najwyższego 13 czerwca 2019 r. W związku z powyższym w dniach 11 marca – 13 czerwca 2019 r. nie było możliwe podejmowanie żadnych czynności związanych z przedmiotową sprawą. W dniu 13 czerwca 2019 r. wpłynęła kolejna skarga skarżącego o stwierdzenie przewlekłości postępowania, co ponownie skutkuje tym, że akta sprawy zostały przedstawione Sądowi Najwyższemu. Wskazał także, że 27 czerwca 2019 r. został wyznaczony termin rozprawy apelacyjnej na dzień 3 września 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018 r., poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub 3 innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 2 ust. 2 ustawy, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Co do toku postępowania w sprawie trzeba wskazać, że 20 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w K., wydał wyrok w sprawie z powództwa G. W. przeciwko M. B.. W dniu 22 maja 2018 r. wniesiona została od tego wyroku apelacja. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w […] 29 sierpnia 2018 r. W dniu 3 września 2018 r. nadano sprawie sygnaturę oraz w drodze losowania przydzielono ją sędziemu referentowi. Pozostali sędziowie zostali wylosowani do sprawy w dniu 8 marca 2019 r. W dniu 11 marca 2019 r. skarżący wniósł pierwszą skargę na przewlekłość postępowania, która została odrzucona. Kolejną wniósł 13 czerwca 2019 r. Dnia 27 czerwca 2019 r. wyznaczono termin rozprawy na dzień 3 września 2019 r. Zawiadomienie o terminie rozprawy wysłano do stron 28 czerwca 2019 r. W dniu 3 września 2019 r. został wydany wyrok w sprawie I ACa […]. Opisany wyżej przebieg postępowania prowadzi do wniosku, że w ramach organizacyjnych Sądu Apelacyjnego w […] zostały podjęte czynności, zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy. Choć ustawa nie określa wyraźnie, jaki okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę, to w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że o przewlekłości postępowania można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu polegającej na niewyznaczeniu rozprawy, która trwa co najmniej 12 miesięcy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005 nr 23, poz. 384; z dnia 16 marca 2006 r., III SPP 10/06, OSNP 2007 nr 7-8, poz. 120 oraz z dnia 21 marca 2006 r., III SPP 13/06, OSNP 2007 nr 7-8, poz. 121 oraz z 14 marca 2007 r., III SPP 3/07, LEX nr 979621). Należy nadto podkreślić, iż okres ten nie jest okresem ustawowym, a przyjętym przez Sąd Najwyższy w realiach spraw ze skarg na przewlekłość postępowania, które były rozpoznawane. Nawet jednak uwzględniając ten okres, 4 należy dostrzec, że akta wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w […] 29 sierpnia 2018 r., a termin rozprawy wyznaczono 27 czerwca 2019 r. Nadto, w okresie, gdy sprawa znajdowała się w Sądzie Apelacyjnym podjęto czynności zmierzające do jej rozpoznania, stosownie do obowiązujących przepisów, a więc dokonano losowego przydziału sędziów. Wszystkie niezbędne czynności zmierzające do rozstrzygnięcia sprawy podjęte zostały w przeciągu roku od dnia wpłynięcia apelacji wraz z aktami, zaś wyrok zapadł w kilka dni po upływie roku od dnia wpływu sprawy. W tym stanie rzeczy oczywiste jest, że nie można mówić o przewlekłości postępowania. Konsekwencją nieuwzględnienia pierwszego z żądań skarżącego było nieuwzględnienie pozostałych. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia. aw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 2 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy