I NSP 225/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-12-14
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest skarga na przewlekłość?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest sama skarga na przewlekłość. Ustawa o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, a postępowanie dotyczące skargi na przewlekłość nie jest w nim wymienione. Ponadto, w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, chyba że zachodzą wyjątki określone w przepisach.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym, które dotyczyło skargi na przewlekłość postępowania przed sądami niższych instancji. Sąd Apelacyjny odrzucił tę skargę na przewlekłość. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 225/21 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie ze skargi J. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt I S […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 grudnia 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE J. J. (dalej: skarżący) pismem z 6 września 2021 r., wniósł do Sądu Najwyższego (data wpływu: 18 listopada 2021 r.) za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w (…) (data wpływu: 28 października 2021 r.) skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: skarga na przewlekłość), w postępowaniach przed: Sądem Apelacyjnym w (…) sygn. akt I S (…), Sądem Okręgowym w S. sygn. akt V Cz (…) oraz Sądem Rejonowym w Ł. sygn. akt I C (…) na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Jak wynika z dokumentów znajdujących się w dołączonych aktach Sądu Apelacyjnego w (…), postępowanie w sprawie I S (…) dotyczy skargi na przewlekłość w sprawie o sygn. I C (…) Sądu Rejonowego w Ł. oraz w sprawie o sygn. V Cz (…) Sądu Okręgowego w S.. Postanowieniem z 16 sierpnia 2021 r. Sąd Okręgowy w S. stwierdził swoją niewłaściwość i skargę na przewlekłość
2 przekazał według właściwości Sądowi Apelacyjnemu w (…). Następnie Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z 13 października 2021 r., sygn. I S (…) odrzucił skargę na przewlekłość. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę na przewlekłość należało odrzucić jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Instytucja skargi na przewlekłość jest uregulowana w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. 2018 r., poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie mają zastosowanie odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązującym w postępowaniu, którego skarga na przewlekłość dotyczy. Przepis art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość zawiera zamknięty katalog postępowań, w których uprawnione podmioty mogą wnieść skargę na przewlekłość. W przepisie tym ustawodawca nie wymienił postępowania o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Tym samym w takim postępowaniu skarga na przewlekłość nie przysługuje, co potwierdza jednolita linia orzecznicza Sądu Najwyższego (postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 kwietnia 2005 r., SPK 19/05; 14 lipca 2011 r., III SPP 16/11; 27 lutego 2019 r., I NSP 84/18; 23 września 2020 r., I NSP 134/20; 1 września 2021 r., I NSP 150/21). W kontekście rozpoznawanej sprawy, skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygn. akt I S (…), której przedmiotem była skarga na przewlekłość przed Sądem Rejonowym w Ł. oraz Sądem Okręgowym w S.. W związku z tym skarga na przewlekłość postępowania w sprawie I S (…) jest niedopuszczalna z mocy prawa. Ponadto wskazać należy, że skarżący wniósł rozpoznawaną skargę na przewlekłość postępowania osobiście. Natomiast zgodnie z art. 871 § 1 i 2
3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm.; dalej: „k.p.c.”), w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności przemysłowej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Powołany przepis znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04 – zasada prawna, a także postanowienia Sądu Najwyższego: z 18 lutego 2005 r., V SPC 1/05; z 5 lipca 2012 r., I CSP 2/12; z 23 marca 2018 r., I CSP 1/18; z 22 stycznia 2019 r., I NSP 69/18; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; z 27 marca 2019 r., I NSP 2/19 i I NSP 46/18; z 26 kwietnia 2019 r., I NSP 36/19; z 26 lipca 2019 r., I NSP 52/19; z 8 stycznia 2020 r., I NSP 179/19; z 19 maja 2020 r., I NSP 44/20; z 3 czerwca 2020 r., I NSP 38/20; z 9 czerwca 2020 r., I NSP 73/20; z 15 lipca 2020 r., I NSP 85/20 i I NSP 86/20; z 22 września 2020 r., I NSP 136/20; z 28 października 2020 r., I NSP 153/20 i I NSP 155/20; z 16 grudnia 2020 r., I NSP 173/20). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 87/21 2021-09-01Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, podlega odrzuceniu?
- I NSP 375/22/1 2023-01-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wywołanym inną skargą na przewlekłość?
- I NSP 246/21 2022-01-19Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym takiej samej skargi?
- I NSP 234/25 2025-07-08Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania?
- I NSP 483/24 2025-01-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może dotyczyć postępowania w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania?
Powołane przepisy
art. 3art. 871 § 1art. 373 § 1 KPCart. 397 § 3 KPCart. 8 ust. 2art. 5 ust. 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy