I NSP 264/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-04

Skład orzekający: Adam Redzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym samej skargi na przewlekłość postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie przysługuje w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania. Katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań dotyczących skarg na przewlekłość. Ponadto, skarga taka może być wniesiona jedynie do chwili prawomocnego zakończenia postępowania co do istoty sprawy.
Stan faktyczny
Strona złożyła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, domagając się stwierdzenia przewlekłości oraz odszkodowania. Postępowanie w Sądzie Apelacyjnym dotyczyło skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę skarżącego na postanowienie o odrzuceniu zażalenia, pozostawiając je w aktach jako wniesione jedynie dla zwłoki. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 264/23 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie ze skargi M. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. akt I S 111/22 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 4 kwietnia 2024 r. odrzuca skargę. [SOP] UZASADNIENIE Pismem z 5 listopada 2023 r. M.J., zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I S 111/22 – w zakresie braku podjęcia czynności na skutek zażalenia na postanowienie z 28 lipca 2023 r. Wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w tej sprawie oraz o przyznanie kwoty nie mniejszej niż 6000 zł tytułem przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego. Z nadesłanych akt Sądu Apelacyjnego w Katowicach, sygn. I S 111/22, wynika, że sprawa ta toczyła się na skutek wniesienia przez M.J. skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Katowicach, sygn. akt I IV I NSP 264/23 2 S 95/22. Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę postanowieniem z 20 marca 2023 r. Postanowieniem z 28 lipca 2023 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 20 marca 2023 r. sygn. akt I S 111/22. Od postanowienia z 28 lipca 2023 r. skarżący w dniu 9 września 2023 r. wywiódł zażalenie, które zarządzeniem z 11 października 2023 r. pozostawiono w aktach bez dalszych czynności jako wniesione jedynie dla zwłoki (art. 3943 § 2 pkt 2 i § 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725, dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Według przepisów powołanej ustawy skarga na przewlekłość nie przysługuje w każdym postępowaniu, ale – przeciwnie – dotyczy tylko postępowań wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22; 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20). W szczególności nie można skutecznie wnieść skargi na przewlekłość postępowania, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 27 kwietnia 2022 r., I NSP 77/22; 19 stycznia 2022 r., I NSP 266/21; 5 października 2021 r., I I NSP 264/23 3 NSP 153/21). Z tego względu rozpoznawaną skargę należy uznać za niedopuszczalną. Niezależnie od powyższego można zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W orzecznictwie przyjmuje się, że skarga może być wniesiona jedynie do chwili prawomocnego zakończenia postępowania co do istoty sprawy, a skarga wniesiona później jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (tak m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 lipca 2005 r., III SPP 127/05; z 19 stycznia 2006 r. III SPP 162/05). Jak wynika z akt sprawy, postępowanie prowadzone w Sądzie Apelacyjnym w Katowicach pod sygn. I S 111/22, zostało prawomocnie zakończone postanowieniem z 20 marca 2023 r. Niezależnie od powyższego, przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość, która sama dotyczy postępowania ze skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2023 r., I NSP 63/23). Zważyć też należy, że czynności Sądu Apelacyjnego w Katowicach względem niedopuszczalnego zażalenia skarżącego od postanowienia z 28 lipca 2023 r. podjęto bez zbędnej zwłoki, zaś rozstrzygnięcie zapadło w nieco ponad jeden miesiąc, dlatego też nie sposób w sprawie traktować o nieuzasadnionej zwłoce sądu. Według art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odrzucił skargę na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3 ust. 1 u.s.p.p. i art. 5 ust. 1 u.s.p.p. (P.Sz.) (r.g.) I NSP 264/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3943 § 2 pkt 2art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 8 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 39821 KPCart. 373 § 1 KPCart. 3 ust. 1§ 2 pkt 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy