I NSP 27/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-01-08
Skład orzekający: Tomasz Przesławski, Adam Redzik, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym i incydentalnym postępowaniu sądowym spełnia wymogi formalne określone w ustawie o skardze na przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki podlega odrzuceniu, jeżeli nie zawiera precyzyjnego wskazania, w czym skarżący dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki, tj. konkretnych działań lub zaniechań sądu lub prokuratury, które doprowadziły do zwłoki. Sąd Najwyższy nie może zastępować strony w formułowaniu uzasadnienia skargi.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie oraz incydentalnego postępowania sądowego przed Wojskowym Sądem Okręgowym w Warszawie. Skarżąca domagała się stwierdzenia przewlekłości, zlecenia przesłania zażaleń, przyznania odszkodowania oraz zasądzenia kosztów. Skarga została wniesiona z powodu braku czynności procesowych przez ponad cztery lata od wszczęcia śledztwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę i zarządził zwrot uiszczonej opłaty od skargi.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 27/23 POSTANOWIENIE Dnia 8 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi W. A. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym przed Prokuraturą Okręgową w Krakowie, którego częścią było incydentalne postępowanie sądowe prowadzone w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie pod sygn. Kp 19/22, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 8 stycznia 2025 r., 1. odrzuca skargę; 2. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz W. A. kwoty 200 (dwieście) zł uiszczonej tytułem opłaty od skargi. Adam Redzik Tomasz Przesławski Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE W. A. (dalej: „skarżąca”) pismem z 22 lipca 2022 r. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przygotowawczego prowadzonego w prokuraturze pod sygn. akt PR 5 Ds. […] (PR 5 Ds. […]1), a w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie aktualnie pod sygn. Kp 19/22. Skarżąca wniosła o:
I NSP 27/23 2 1. stwierdzenie przewlekłości postępowania przygotowawczego w niniejszej sprawie, 2. zlecenie Prokuraturze Okręgowej w Krakowie przesłanie zażaleń skarżącej i jej pełnomocnika na postanowienie prokuratury z dnia 7 lutego 2022 r. o umorzeniu śledztwa do Prokuratury Regionalnej w Krakowie jako adresata tych zażaleń, w terminie 7 dni od daty rozpoznania skargi, 3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 20 000 zł z uwzględnieniem sumy pieniężnej zapłaconej skarżącej w kwocie 2000 zł na mocy postanowienia Sądu Najwyższego sygn. akt VI KSP 2/19 z dnia 17 kwietnia 2019 r., 4. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kosztów postępowania. Jednocześnie skarżąca wniosła o uwzględnienie przy rozpoznaniu sprawy: 1. uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2013 r. sygn. akt III SPZP 1/13, 2. postanowienia Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2022 r. sygn. akt Kp 19/22. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 1 lutego 2018 r. skarżąca działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika złożyła zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie, w wyniku czego Prokuratura Rejonowa Kraków-Krowodrza w kwietniu 2018 r. wszczęła śledztwo pod sygn. akt PR 5 Ds. […], dołączając je następnie w maju 2018 r. do innego, wcześniej wszczętego śledztwa prowadzonego pod sygnaturą PR 5 Ds. [...]1 i prowadząc sprawy razem pod sygn. akt PR 5 Ds. [...]1. Wskazano, że od daty zatem wszczęcia śledztwa w kwietniu 2018 r. upłynęło ponad cztery lata, w czasie których prokuratura nie przeprowadziła żadnych czynności procesowych związanych ze sprawą, nie przeprowadziła żadnych wniosków dowodowych, nie przesłuchała żadnego świadka, nie ustaliła żadnego faktu i nie ustaliła żadnej osoby, której czyny pozostają w ścisłym związku z czynami sprawcy, a przede wszystkim nie ustaliła inicjatora, wykonawców i czasu trwania nielegalnej kontroli operacyjnej, która miała miejsce od 16 marca 2016 r. i była utrzymywana nieprzerwanie przez organy wojskowe przez kilka lat.
I NSP 27/23 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga W. A. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725 ze zm., dalej także: „u.s.p.p.”) podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie z art. 6 ust. 2 u.s.p.p. skarga powinna ponadto zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie (pkt 2). Stosownie do art. 9 ust. 1 u.s.p.p., skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. W niniejszej sprawie skarżąca – biorąc pod uwagę określony zakres kontroli przewlekłości postępowania poddała pod analizę postępowanie prowadzone w Wojskowym Sądzie Okręgowym w Warszawie pod sygn. Kp 19/22, wskazując także, że dotyczy to postępowania przygotowawczego pod sygn. akt PR 5 Ds. [...] (PR 5 Ds. [...]1). W związku z tym skarżąca wypełniła obowiązek wynikający z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.s.p.p. Wskazać jednak należy, że Sąd Najwyższy nie może zastępować strony w formułowaniu okoliczności uzasadniających żądanie. W niniejszej sprawie skarżąca wskazała, że wnosi zarzuty wobec przewlekłości postępowania prowadzonego aktualnie przed Wojskowym Sądem Okręgowym w Warszawie pod sygn. Kp 19/22. Sąd ten rozpoznawał bowiem w czasie, w którym wywiedziono skargę zażalenie skarżącej na postanowienie wydane w toku postępowania przygotowawczego
I NSP 27/23 4 prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Krakowie pod sygn. PR 5 Ds. [...] (PR 5 Ds. [...]1). W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p., o ile skarżący w uzasadnieniu skargi wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Skarżąca musi wykazać na jakim etapie postępowania doszło do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym zostały spowodowane. Bez wskazania powyższych okoliczności sądu lub prokuratury, rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2022 r., I NSP 29/22; 20 kwietnia 2022 r., I NSP 52/22; 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22; 17 kwietnia 2024 r., I NSP 73/24). W analizowanym postępowaniu Sąd Najwyższy nie jest w stanie stwierdzić na czym polegała i czym została spowodowana, a w szczególności czy powstała na etapie postępowania przed Wojskowym Sądem Okręgowym przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. Kp 19/22. Skarżąca bowiem skupiła się na opisie postępowania przygotowawczego, kiedy z petium wniosku wynika, że domaga się także stwierdzenia przewlekłości w zakresie postępowania o sygn. Kp 19/22. Na marginesie Sąd Najwyższy zauważa, że postępowanie przygotowawcze o sygn. PR 5 Ds. [...] (PR 5 Ds. [...]1) było przedmiotem analizy Sądu Najwyższego. W postanowieniu z 19 lipca 2023 r., sygn. I NSP 28/23, sąd ten stwierdził przewlekłość postępowania przygotowawczego. Zakresem badania sądu w postępowaniu o sygn. I NSP 28/23 była ocena przewlekłości w postępowaniu przygotowawczym przed Prokuraturą Okręgową w Krakowie w sprawie o sygn. 3017-8.Ds.[…]2 (wcześniej PR 5 Ds. […]3, PR 5 Ds. [...]1, PR 5 Ds. [...]). Od wydania postanowienia w lipcu 2023 r. w sprawie podejmowane były liczne
I NSP 27/23 5 czynności przez organy prokuratury oraz sądy, co wynika z akt sprawy. Podejmowanie tych działań było konsekwencją licznych czynności skarżącej. Ma to wpływ na długość postępowania przygotowawczego, bowiem powoduje konieczność przeprowadzania dodatkowych czynności związanych z rozpoznawaniem wniosków będących przejawem aktywności strony. Sąd Najwyższy wskazuje przy tym, że odrzucenie skargi nie uniemożliwia skarżącej wystąpienia z tym środkiem po raz kolejny, w taki sposób, aby nie był on obarczony brakami formalnymi i pozwalał na przejście do merytorycznej oceny. Z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p., Sąd Najwyższy na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.p.p. skargę odrzucił. Adam Redzik Tomasz Przesławski Paweł Wojciechowski ł.n
Powiązane orzeczenia
- I NSP 55/25 2025-03-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może zostać odrzucona bez wzywania do uzupełnienia braków, jeśli nie zawiera okoliczności uzasadniających żądanie przewlekłości postę…
- I NSP 385/25 2025-10-24Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wnoszona na podstawie ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, podlega odrzuceniu, jeśli nie zawiera szczegółowego uzasadnieni…
- I NSP 299/25 2025-07-24Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli nie zawiera wyraźnego żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przytacza konkretnych okolicznoś…
- I NSP 211/23 2024-04-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie przedstawił konkretnych okoliczności uzasadniających zarzut przewlekłości postępowania?
- I NSP 420/24 2024-11-26Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która nie zawiera żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania i nie przytacza okoliczności uzasadniających to żądanie, powinna z…
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 6 ust. 2art. 9 ust. 1art. 2 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy