I NSP 282/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-09-11
Skład orzekający: Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona po wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Ponadto, skarga taka musi spełniać wymogi formalne określone w ustawie, w tym zawierać uzasadnienie wskazujące konkretne okoliczności świadczące o przewlekłości postępowania.Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, domagając się zadośćuczynienia. Skarga została złożona po wydaniu wyroku kończącego postępowanie w sprawie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na długość postępowania od kwietnia 2023 r. Skarga nie zawierała szczegółowego uzasadnienia wskazującego na konkretne uchybienia sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 282/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi D. T. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. VIII AKa 45/24, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 września 2024 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE D. T. pismem złożonym w imieniu własnym z dnia 24 lipca 2024 r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 2 sierpnia 2024 r., wniósł skargę na przewlekłość postępowania o sygn. akt VIII AKa 45/24, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. W treści pisma zawarł stwierdzenie o złożeniu skargi na przewlekłość postępowania oraz wniosek o zasądzenie kwoty 10 000 (dziesięć tysięcy) złotych tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy oraz o umorzenie opłaty dotyczącej rozpatrzenia skargi. W dalszej części uzasadnienia skargi D. T. wskazał, że sprawa trwa od kwietnia 2023 r. Zarzucił naruszenie Konstytucji RP oraz traktatów międzynarodowych, w tym Konwencji Praw Człowieka, która gwarantuje humanitarne traktowanie podczas postępowania przed sądem.
I NSP 282/24 2 Skarżący zaznaczył także, że nie mógł wcześniej złożyć niniejszego wniosku z obawy o niesprawiedliwy wyrok. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 614 ze zm., dalej: u.s.p.p.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. wynika, że skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przede wszystkim, należy zauważyć, że w sprawie VIII AKa 45/24 Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 18 lipca 2024 r., a więc przed złożeniem skargi na przewlekłość postępowania, zapadł wyrok. Już z tego powodu, skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 16 u.s.p.p., strona, która nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p., może dochodzić – na podstawie art. 417 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy. W myśl dyspozycji art. 6 ust. 1-3 u.s.p.p., każdorazowa skarga na przewlekłość postępowania musi spełniać określone wymogi przewidziane dla pisma procesowego, w tym obligatoryjnie winna zawierać żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, jak również przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Należy podkreślić, że jest to wymóg bezwzględny w świetle w/w ustawy. Skarga może zawierać
I NSP 282/24 3 żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi prowadzącemu lub nadzorującemu postępowania przygotowawcze zlecenie podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej, co kwalifikowane jest jako wymóg fakultatywny. Skarga złożona przez D. T. nie spełnia wymogów przewidzianych w treści art. 6 ust. 2 u.s.p.p., zaś w myśl dyspozycji art. 9 ust. 1 u.s.p.p., sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca taką skargę bez wzywania do uzupełnienia braków. Skarżący nie zawarł w swoim piśmie okoliczności uzasadniających żądanie zasądzenia kwoty 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. Także w orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że skarga podlega rozpoznaniu, o ile spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.s.p.p. Oznacza to, że skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać musi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania, bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 września 2022 r., I NSP 290/22; z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 49/20; z 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 lipca 2020 r., I NSP 93/20; z 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Bez wskazania powyższych okoliczności sąd nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 r., I NSP 162/20; z 19 stycznia 2022 r. I NSP 264/21). Nie ulega wątpliwości, że uszczegółowienie zarzutów powinno nastąpić w odniesieniu do etapu postępowania, którego skarga bezpośrednio dotyczy i który objęty jest zakresem właściwości Sądu Apelacyjnego. Wymóg powyższy nie został w niniejszej sprawie dochowany. Nie zostały wymienione żadne uchybienia, ani wadliwości po stronie Sądu Apelacyjnego,
I NSP 282/24 4 które spowodowały naruszenie prawa skarżącego do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Ich brak musi zatem zostać uznany za niedochowanie wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.s.p.p. ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Pismo skarżącego nie zawiera właściwego uzasadnienia, co sprawia, że Sąd Najwyższy pozbawiony jest możliwości merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wniesiona przez D. T. skarga na przewlekłość postępowania nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 6 ust. 2 pkt. 2 u.s.p.p. i na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.p.p. orzekł jak w sentencji, bowiem w myśl w/w przepisów ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę niespełniającą tych wymagań sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. JW [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 308/26 2026-07-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być uwzględniona, jeśli nie zawiera szczegółowego wskazania konkretnych działań lub zaniechań sądu, które doprowadziły do zwłoki…
- I NSP 331/24 2024-10-23Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 315/22 2022-10-26Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 472/24 2025-02-19Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po zakończeniu postępowania, podlega odrzuceniu?
- I NSP 83/23 2023-07-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 16art. 417art. 6 ust. 1art. 6 ust. 2art. 9 ust. 1art. 2 ust. 2art. 9 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy