I NSP 306/26

I NSP 306/26 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski w sprawie ze skargi J. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. V ACa 777/24, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 września 2026 r.: 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od opłaty od skargi. UZASADNIENIE W dniu 9 czerwca 2026 r. J.C. (dalej: „skarżący”) wniósł do Sądu Apelacyjnego w Katowicach skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. V ACa 777/24, toczącej się przed tym Sądem. Pismem z 19 czerwca 2026 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach przekazał wskazaną skargę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. W przedmiotowym piśmie skarżący stwierdził, że w wskazanym postępowaniu nastąpiła przewlekłość, gdyż trwa ono od 2024 r. i jest z niewiadomych powodów bezpodstawnie przedłużane, za co domaga się kwoty 20 000 złotych. Ponadto skarżący wniósł o umorzenie kwoty od skargi, albowiem przebywa I NSP 306/26 2 w zakładzie karnym i pomimo wysokich zadłużeń alimentacyjnych nie może uzyskać pracy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Według art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. W judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze na przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy, a ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07, 20 kwietnia 2022 r., I NSP 52/22). Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe I NSP 306/26 3 zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu (postanowienie z 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22). Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy zauważa, że skarżący w treści skargi sam stwierdził, że w postępowaniu nastąpiła przewlekłość, używając słowa „stwierdzam", natomiast nie sformułował wyraźnie żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania przez Sąd, nie przytoczył także okoliczności związanych z tą konkretną sprawą i jej czynnościami, które uzasadniałyby przewlekłość, tj. nie wskazał, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Za uzasadnienie żądania stwierdzenia przewlekłości w tej sprawie nie można bowiem uznać podanej przez skarżącego informacji, że trwa ono od 2024 r. i jest z niewiadomych powodów bezpodstawnie przedłużane. W związku z powyższym Sąd Najwyższy stwierdza, że złożona skarga – z uwagi na brak wymaganego żądania oraz właściwego uzasadnienia – nie spełnia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; 9 marca 2022 r., I NSP 25/22; 16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23) i podlega odrzuceniu. W konsekwencji, na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzeka jak w sentencji postanowienia. Skutkiem odrzucenia skargi na przewlekłość jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. s.h. [a.ł]