I NSP 317/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-01-23
Skład orzekający: Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w odniesieniu do postępowania zażaleniowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w odniesieniu do postępowania zażaleniowego, ponieważ ma ono charakter incydentalny i nie stanowi postępowania "co do istoty sprawy". Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie przewiduje możliwości wniesienia takiej skargi w postępowaniu wpadkowym.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wskazując na brak rozpoznania jego zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego przez Sąd Apelacyjny w Warszawie. Postępowanie zażaleniowe trwało 13 miesięcy od daty złożenia zażalenia. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia sumy pieniężnej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, uznając ją za niedopuszczalną w postępowaniu zażaleniowym.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 317/24 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi T. L. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt I ACz 243/23 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 stycznia 2025 r., odrzuca skargę. ł.n UZASADNIENIE Pismem z dnia 28 sierpnia 2024 r. (data stempla pocztowego) T.L. (dalej: „skarżący”) wniósł o: 1) stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt I ACz 243/23, 2) zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Warszawie sumy pieniężnej w kwocie 4 000 złotych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2023 r. złożył zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt IV C 1391/23. Do dnia złożenia skargi na przewlekłość, pomimo upływu 13 miesięcy, zażalenie nie zostało rozpoznane. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 317/24 2 Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość postępowania nie przewidują możliwości wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” a nie postępowanie zażaleniowe jako incydentalne (uboczne), którego bieg nie powoduje „przejścia” rozpoznania istoty sprawy do sądu wyższej instancji (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24 września 2014 r., III SPP 206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023 r., I NSP 10/23). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy ustalił, że skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania wywołanego zażaleniem na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 15 listopada 2022 r., IV C 1391/22. W takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie zażaleniowe ma charakter incydentalny i z tej racji nie jest objęte
I NSP 317/24 3 ustawą o skardze na przewlekłość postępowania, zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania orzekł, jak w sentencji. M.L. [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 249/25 2025-09-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w przypadku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 286/24 2024-08-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 33/25 2025-01-29Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
- I NSP 498/25 2025-11-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w odniesieniu do postępowania zażaleniowego?
- I NSP 377/24 2024-11-06Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w toku postępowania zażaleniowego?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 395 § 1art. 397 § 11art. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 1§ 11§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy