I NSP 336/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-07-23
Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po zakończeniu postępowania, powinno zostać pozostawione bez rozpoznania?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wniesienie skargi jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania.Stan faktyczny
T. P. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym pod sygn. II ZSG 6/25. Skarżący wskazał na długi czas trwania postępowania i zbliżające się przedawnienie. Postępowanie w sprawie II ZSG 6/25 zostało zakończone wyrokiem z dnia 24 czerwca 2026 r., a skarga została wniesiona pismem z 26 czerwca 2026 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, ponieważ została wniesiona po zakończeniu postępowania.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 336/26 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi T. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. II ZSG 6/25 na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 lipca 2026 r. na podstawie art. 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki: 1. pozostawia skargę bez rozpoznania; 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Najwyższego na rzecz T. P. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE Pismem z 26 czerwca 2026 r. T. P. (dalej: „skarżący”), działając osobiście, wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym pod sygn. II ZSG 6/25 doszło do przewlekłości postępowania. Jednocześnie skarżący wniósł o zarządzenie od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 30 000 zł lub innej według uznania.
I NSP 336/26 2 W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że postępowanie – licząc od momentu przekazania do sprawy do sądu przez Okręgowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej – trwa już 4 lata. Podniósł też, że z zawiadomienia z 25 maja 2026 r. wynika, iż w sprawie został wyznaczony skład orzekający, jednak do dzisiaj nie wyznaczono terminu rozprawy. Skarżący zwrócił uwagę, że sprawa jest „bezpośrednio zagrożona przedawnieniem karalności przewinienia zawodowego, które nastąpi 2 października 2026 r.”, iż brak podjęcia przez Sąd czynności zmierzających do merytorycznego zakończenia sprawy przed tym terminem stanowi rażące naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Dodatkowo skarżący zauważył, że przewlekłości postępowania upatruje w braku dyscyplinowania strony przeciwnej przez Sąd w zakresie nadużywania środków odwoławczych, nieuzasadnionych przerw między czynnościami procesowymi. W sprawie II ZSG 6/25 Sąd Najwyższy 24 czerwca 2026 r. wydał wyrok. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Artykuł 3 ustawy o skardze na przewlekłość określa zamknięty katalog postępowań, co do których możliwe jest wniesienie skargi na przewlekłość. W katalogu tym nie zostało uwzględnione postępowanie w związku
I NSP 336/26 3 z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi na podstawie innych ustaw, w tym m.in. ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich (Dz.U.2021, poz. 1342 oraz z 2023, poz. 1234). Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, wskazać należy, że postępowanie w sprawie II ZSG 6/25 dotyczyło skargi na orzeczenie Naczelnego Sądu Lekarskiego. Oznacza to, iż skarga na przewlekłość postępowania – wobec obowiązywania przywołanego wcześniej art. 3 – w tego typu sprawach pozostaje prawnie niedozwolona. Niezależnie od powyższych rozważań Sąd Najwyższy wskazuje, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. W niniejszej sprawie postępowanie II ZSG 6/25 przed Sądem Najwyższym zostało zakończone wyrokiem z 24 czerwca 2026 r. Skarga na powyższe postępowanie została wniesiona pismem z 26 czerwca 2026 r., czyli poza tokiem postępowania. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, stosownie do art. 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, pozostawia skargę bez rozpoznania. Sąd Najwyższy nakazuje zwrócić na rzecz skarżącego kwotę 200 zł uiszczoną przez niego tytułem opłaty od skargi. Wprawdzie ustawodawca w art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość nakazuje sądowi z urzędu zwrócić uiszczoną opłatę od skargi w sytuacji odrzucenia skargi, jednak w ocenie Sądu Najwyższego, z uwagi na zbieżny charakter tych rozstrzygnięć względem przypadku pozostawienia skargi bez rozpoznania, regulacja ta znajduje odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 października 2022 r., I NSP 315/22). Mając na uwadze powyższe względy, orzeczono jak w sentencji postanowienia. [D.Z.]
I NSP 336/26 4 [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 237/26 2026-06-17Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, podlega odrzuceniu?
- I NSP 227/26 2026-06-10Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie, podlega odrzuceniu?
- I NSP 5/22 2022-03-09Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w przypadku postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 122/26 2026-04-01Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wniesiona po prawomocnym zakończeniu tego postępowania, podlega rozpoznaniu?
- I NSP 285/23 2024-01-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy dotyczy postępowania, które samo jest postępowaniem w przedmiocie skargi na przewlekłość?
Powołane przepisy
art. 430 § 1art. 429 § 1 KPKart. 8 ust. 2art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 17 ust. 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy