I NSP 34/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-05-24
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Maria Szczepaniec, Jacek Widło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego może być wniesiona po zakończeniu tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu, musi być wniesiona w toku postępowania. Skoro postępowanie zostało zakończone zarządzeniem z dnia 28 listopada 2018 r., a skarga została wniesiona pismem z dnia 20 marca 2019 r., była ona niedopuszczalna z mocy ustawy.Stan faktyczny
M. S. złożył pismo nazwane „zażaleniem” na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2018 r. w sprawie KSP 6/18. Sąd Najwyższy zarządzeniem z dnia 28 listopada 2018 r. pozostawił to pismo w aktach sprawy, informując skarżącego, że nie wywołuje ono skutków procesowych. M. S. odebrał to pismo 10 grudnia 2019 r. Następnie, pismem z dnia 20 marca 2019 r., M. S. złożył skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie I NSP 12/18, domagając się przyznania kwoty 20.000 zł od Skarbu Państwa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić skargę bez rozpoznania i zwolnić M. S. od wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 34/19 POSTANOWIENIE Dnia 24 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) SSN Jacek Widło w sprawie ze skargi M. S. na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie I NSP 12/18 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 maja 2019 r., I ) pozostawia skargę bez rozpoznania, II ) zwalnia M. S. od wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem z dnia 3 maja 2018 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego: 10 maja 2018 r.) M. S. złożył „zażalenie” na postanowienie Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2018 r. wydane w sprawie KSP 6/18 (pismo M. S. z dnia 3 maja 2018 r. – k. 1-2 akt I NSP 12/18). W dniu 28 listopada 2018 r. Sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego wydał w sprawie I NSP 12/18 zarządzenie w przedmiocie pozostawienia pisma skarżącego w aktach sprawy oraz poinformowania skarżącego o treści zarządzenia (zarządzenie z dnia 28 listopada 2018 r., k. 8-9 akt I NSP 12/18). M. S. został poinformowany, iż w nawiązaniu do jego pisma z 3 maja 2018 r. nazwanego „zażaleniem” dotyczącego postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2018 r. wydanego w sprawie
2 KSP 6/18 – pismo to nie wywołuje skutków procesowych, a co za tym idzie, nie może być mu nadany jakikolwiek bieg procesowy. M. S. odebrał pismo wraz z informacją w przedmiocie załatwienia sprawy w dniu 10 grudnia 2019 r. (potwierdzenie odbioru – k. 12 akt I NSP 12/18). Pismem z dnia 20 marca 2019 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego: 25 marca 2019 r.) M. S. złożył skargę o stwierdzenie, iż nastąpiło naruszenie prawa w sprawie o sygn. akt I NSP 12/18 (skarga, k. 1-15). Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości w wyżej wymienionej sprawie oraz o przyznanie na jego rzecz kwoty 20.000 zł od Skarbu Państwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało pozostawić bez rozpoznania – jako niedopuszczalną z mocy ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r., poz. 75, dalej jako: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Zgodnie przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W niniejszych realiach bezsprzecznym jest, iż skarga została wniesiona przez M. S. już po wydaniu zarządzenia z dnia 28 listopada 2018 r., które de iure stanowi o załatwieniu sprawy. Zarządzenie bowiem Sędzia Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt I
3 NSP 12/18 wydał w dniu 28 listopada 2018 r. Skarżący wniósł zaś skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. akt I NSP 12/18 dopiero pismem datowanym na dzień 20 marca 2019 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego: 25 marca 2019 r.). Z powyższego wyłania się oczywista konstatacja, iż M. S. wniósł skargę już po zakończeniu postępowania przed Izbą Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Ponadto należy zasygnalizować, iż już w informacji przesłanej (w związku ze złożonym „zażaleniem” z dnia 3 maja 2018 r. dotyczącym postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2018 r. wydanym w sprawie I NSP 6/18) M. S. (zgodnie z zarządzeniem wydanym w dniu 28 listopada 2018 r. w sprawie I NSP 12/18) wskazano, że w myśl art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wymieniona ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie skargi, zaś z art. 426 § 1 k.p.k. wynika również, że na postanowienie sądu odwoławczego co do zasady nie przysługuje zażalenie. Przepisy k.p.k. nie przewidują również żadnego trybu postępowania do zażaleń wnoszonych na decyzje sądu odwoławczego, przy czym nie może być w tym zakresie stosowany art. 429 § 1 k.p.k. Przepis ten określa bowiem postępowanie prezesa sądu, ale I instancji, wobec środka odwoławczego, co do którego istnieją przeszkody do rozpoznania. Powyższe stanowisko zostało utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2000 r., V KZ 23/00, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2000 r., III KZ 30/00). Tym samym należy stwierdzić, że M. S. złożył skargę na przewlekłość w sytuacji, w której w ogóle nie przysługiwało mu uprawnienie do wszczęcia pierwotnej sprawy (I NSP 12/18). Trzeba również podnieść, że w zakresie postępowań karnych nie obowiązuje tzw. przymus adwokacko – radcowski. Skarżący mógł zatem osobiście wnieść skargę na przewlekłość, co też uczynił. W oparciu natomiast o art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania sąd zwolnił
4 skarżącego z obowiązku poniesienia wydatków związanych z niniejszym postępowaniem. M. S. nie ma środków na ich poniesienie, a sprawę o przewlekłość – która okazała się niedopuszczalna – zainicjował bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe okoliczności na uwadze, postanowiono jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 12/20 2020-03-17Czy skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 334/26 2026-07-15Czy skarga o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 44/19 2019-06-05Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego może być wniesiona w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia przewlekłości postępowania?
- I NSP 68/20 2020-05-22Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego może być wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?
- I NSP 61/19 2019-07-16Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 8 ust. 2art. 426 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 624 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy