I NSP 61/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-07-16
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Marcin Łochowski, Aleksander Stępkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skargi na przewlekłość postępowania wniesione po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie są niedopuszczalne na mocy ustawy. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, skarga taka może być wniesiona jedynie w toku postępowania.Stan faktyczny
J. J. wniósł dwie skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie II DSI 53/18. Skargi te zostały wniesione po tym, jak Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego wydała postanowienie kończące postępowanie w sprawie II DSI 53/18. Skarżący argumentował, że doszło do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił obie skargi na przewlekłość postępowania bez rozpoznania jako niedopuszczalne i zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 61/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marcin Łochowski SSN Aleksander Stępkowski w sprawie ze skarg J. J. na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie II DSI 53/18 po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 lipca 2019 r. postanowił: 1) skargę z 1 kwietnia 2019 r. pozostawić bez rozpoznania, 2) skargę z 23 kwietnia 2019 r. pozostawić bez rozpoznania, 3) zwolnić skarżącego od wydatków postępowań skargowych. UZASADNIENIE Orzeczeniem z 12 lipca 2016 r. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] uznał radcę prawnego R. K. winnym zarzucanego mu czynu, polegającego na tym, że będąc od 5 marca 2015 r. pełnomocnikiem z urzędu J. J. (w postępowaniu kasacyjnym w sprawie o sygn. I ACa […] – prowadzonej przed Sądem Apelacyjnym w […]) sporządził 22 maja 2015 r. opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, którą przedłożył Sądowi Apelacyjnemu w […] 8 czerwca 2015 r., czym rażąco naruszył termin dwóch tygodni od zawiadomienia strony i sądu o tej opinii. Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] orzekł wobec obwinionego karę upomnienia (orzeczenie z 12 lipca 2016 r. – k. 12 akt II DSI 53/18).
2 Od orzeczenia Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] odwołanie na niekorzyść obwinionego 19 września 2016 r. wniósł J. J., zaskarżając orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę zgodnie z treścią jego wniosku o ukaranie radcy prawnego, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Orzeczeniem z 26 października 2017 r. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w […] zmienił orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z 12 lipca 2016 r. w zakresie pkt 1 w części dotyczącej kary w ten sposób, że wymierzył obwinionemu karę nagany (orzeczenie z 26 października 2017 r. – k. 7 akt II DSI 53/18). Od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych z 26 października 2017 r., zmieniającego orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […] z 12 lipca 2016 r., kasację (kasacja – k. 3 – 7 akt II DSI 53/18) wniósł obrońca obwinionego. Postanowieniem z 28 maja 2019 r. Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego oddaliła kasację jako oczywiście bezzasadną (postanowienie – k. 63 akt II DSI 53/18). Pismem z 22 stycznia 2019 r. (data wpływu do SN) J. J. wniósł m.in. o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu w sprawie II DSI 53/18 (pismo – k. 29 akt II DSI 53/18). Zarządzeniem z 23 stycznia 2019 r. odmówiono J. J. ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu oraz oddalono jego wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych (zarządzenie – k. 33 akt II DSI 53/18). Skarżący J. J. wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Najwyższym w sprawie II DSI 53/18, domagając się (w skardze datowanej na 23 kwietnia 2019 r.) stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania oraz zasądzenia na swoją rzecz kwoty 20.000 zł. Skarżący argumentował, iż doszło – jego zdaniem – do nieuzasadnionej zwłoki w okresie od 15 grudnia 2017 r. do 23 kwietnia 2019 r. w postaci opieszałego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Ponadto J. J. podniósł, że tego rodzaju opieszałość stanowi obstrukcję procesową i naraża „ekonomię Sądu na straty”, jak również narusza prawo do rozsądnego rozpoznania sprawy w czasie oraz generuje straty finansowe i zdrowotne po stronie skarżącego. Zarządzeniem z 31 maja 2019 r. (zarządzenie – k. 3) wydanym przez Prezesa Izby Cywilnej Sądu Najwyższego skarga J. J. (datowana na 23 kwietnia 2019 r.) została przekazana do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
3 Skarżący J. J. wniósł również osobiście drugą skargę na przewlekłość postępowania (w tej samej sprawie) przed Sądem Najwyższym w sprawie II DSI 53/18, domagając się (w skardze datowanej na 1 kwietnia 2019 r.) stwierdzenia przewlekłości prowadzonego postępowania oraz zasądzenia na swoją rzecz kwoty 20.000 zł. Skarżący argumentował, iż doszło – jego zdaniem – do nieuzasadnionej zwłoki w okresie od 15 grudnia 2018 r. do 1 kwietnia 2019 r. w postaci opieszałego wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu. Ponadto J. J. podniósł, że tego rodzaju opieszałość stanowi obstrukcję procesową i naraża „ekonomię Sądu na straty”, jak również narusza prawo do rozsądnego rozpoznania sprawy w czasie oraz generuje straty finansowe i zdrowotne po stronie skarżącego. Skarga J. J. (datowana na 1 kwietnia 2019 r.) wpłynęła do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 14 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargi należało pozostawić bez rozpoznania - jako niedopuszczalne z mocy ustawy. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 75, dalej: ustawa z 17 czerwca 2004 r.) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. W myśl dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. - skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. W niniejszych realiach obie skargi na przewlekłość zostały przez J. J. wniesione już po wydaniu orzeczenia przez Sąd Najwyższy w sprawie II DSI 53/18. Postanowienie bowiem Izba Dyscyplinarna Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. II DSI 53/18 wydała 28 maja 2019 r. (postanowienie – k. 63 akt II DSI 53/18). Skarga J. J.
4 (datowana na 23 kwietnia 2019 r.) wpłynęła do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 31 maja 2019 r. (zarządzenie – k. 3), natomiast druga skarga J. J. (datowana na 1 kwietnia 2019 r.) wpłynęła do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 14 kwietnia 2019 r. Z powyższego wyłania się konstatacja, iż skarżący wniósł skargi już po zakończeniu postępowania przed Izbą Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. W oparciu natomiast o art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z 17 czerwca 2004 r. Sąd zwolnił skarżącego z obowiązku poniesienia wydatków wywołanych wniesieniem skarg na przewlekłość postępowania. J. J. jest bowiem pozbawiony wolności i nie ma środków na ich poniesienie, a sprawy o przewlekłość – które okazały się niedopuszczalne - zainicjował bez pomocy zawodowego pełnomocnika. Mając powyższe okoliczności na uwadze postanowiono, jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- I NSP 12/20 2020-03-17Czy skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
- I NSP 115/19 2019-10-22Czy skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie?
- I NSP 25/19 2019-05-15Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego może być wniesiona po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie przez Sąd Najwyższy?
- KSP 7/16 2016-10-27Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona po jego zakończeniu jest dopuszczalna?
- I NSP 11/18 2018-12-06Czy skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna, gdy dotyczy postępowań, które już się zakończyły, lub gdy dotyczy postępowania ze skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 624 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy