I NSP 381/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-01-25

Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Janusz Niczyporuk, Maria Szczepaniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy postępowanie, którego dotyczy, zostało już prawomocnie zakończone?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania, którego dotyczy, a zatem do momentu jego prawomocnego zakończenia. Skarga wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania nie może odnieść zamierzonego skutku i podlega pozostawieniu bez rozpoznania. Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania stanowi mechanizm dyscyplinujący organy wymiaru sprawiedliwości, który traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość postępowania, wskazując na jego prowadzenie od lipca 2022 r. w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z 2008 r. Postępowanie, którego dotyczyła skarga, zostało jednak prawomocnie zakończone zarządzeniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z października 2022 r., odmawiającym przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Skarżąca wniosła skargę na przewlekłość w listopadzie 2022 r., czyli po prawomocnym zakończeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę K. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki bez rozpoznania z uwagi na jej niedopuszczalność po prawomocnym zakończeniu postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 381/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Janusz Niczyporuk SSN Maria Szczepaniec w sprawie ze skargi K. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. II AKo 221/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2023 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIE Pismem z 3 listopada 2022 r. K. R. (dalej: „skarżąca”) wniosła o „stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy Wydziałem Karnym w sprawie z mojej skargi z dnia 16 lipca 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego IV Wydziału Karnego w Bydgoszczy z dnia 20 października 2008 r. o utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 21 stycznia 2008 r. sygn. akt IV K 700/07 (…) doszło do przewlekłości postępowania” (dalej: „skarga na przewlekłość postępowania”) oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz kwoty 20 000 zł z powodu przewlekłości postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że „Postępowanie w Sądzie Wydziale Karnym jest prowadzone od 27 lipca 2022 r. tj. od złożonej przez mnie skargi (…) o wznowienie postępowania 2 zakończonego ostatecznym wyrokiem z dnia 20 października 2008 r. sygn. akt IV Ka 303/08”. Pomimo wyraźnego wskazania w petitum skargi na przewlekłość postępowania, że dotyczy ona „postępowania przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy”, zarówno z treści uzasadnienia (w którym przywołana jest z jednej strony sygnatura akt sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem, a z drugiej skarga skarżącej o wznowienie tegoż postepowania), jak też z akt sprawy, jednoznacznie wynika, że wniesiona skarga dotyczy postępowania przed Sądem Apelacyjny w Gdańsku w sprawie II AKo 221/22. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że postępowanie jest prowadzone od 27 lipca 2022 r., tj. od złożenia skargi o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym wyrokiem z 20 października 2008 r., sygn. akt IV Ka 303/08 utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego z 21 stycznia 2008 r., sygn. akt IV K 700/07. Skarżąca podniosła, że do dnia złożenia skargi nie doręczono jej żadnego pisma, wobec czego postępowanie przed sądem w niniejszej sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną, należy pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania” lub „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania, przez co naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Natomiast z treści art. 5 ust. 1 u.s.p.p. wynika, że skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy nastąpiła przewlekłość postępowania wnosi się w toku postępowania w sprawie. 3 Należy przy tym podkreślić, że skarga na przewlekłość postępowania stanowi przede wszystkim mechanizm dyscyplinujący organy szeroko rozumianego wymiaru sprawiedliwości, mający zapewnić sprawne rozpoznanie sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora oraz w postępowaniu sądowym. Funkcja ta traci rację bytu w odniesieniu do postępowań już zakończonych, co koresponduje z wymogiem określonym w powołanym przepisie art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 marca 2021 r., I NSP 12/21). Jak wynika z powyższego, skarga na przewlekłość postępowania, będąca instrumentem mającym na celu stwierdzenie, czy doszło do uchybień w niezwłocznym rozpoznawaniu sprawy, jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie – do momentu jego prawomocnego zakończenia. Tym samym skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść tego skutku. Przenosząc powyższe uwagi na realia przedmiotowej sprawy, wskazać należy, że zarządzeniem zastępcy Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 października 2022 r. odmówiono przyjęcia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania (k. 13). Jak wynika z akt sprawy, K. R. odebrała odpis wyżej wymienionego zarządzenia w dniu 24 października 2022 r. (k. 16). Wobec bezskutecznego upływu terminu do wniesienia zażalenia, zarządzenie stało się prawomocne w dniu 31 października 2022 r. Natomiast skarżąca wniosła skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania w piśmie datowanym na 3 listopada 2022 r. (data nadania 4 listopada 2022 r.), a zatem już po dacie uprawomocnienia się zarządzenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 11 października 2022 r. odmawiającego przyjęcia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Z uwagi na powyższe, skargę na przewlekłość K. R., stosownie do art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, należało pozostawić bez rozpoznania. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy