I NSP 419/26

I NSP 419/26 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi A. P. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn. I ACa 593/26, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 sierpnia 2026 r.: 1. odrzuca skargę; 2. umarza postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie od opłaty od skargi. UZASADNIENIE W dniu 27 lipca 2026 r. A.P. (dalej: „skarżący”) wniósł do Sądu Apelacyjnego w Katowicach skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. V ACa 593/26, toczącej się przed tym Sądem. Pismem z 6 sierpnia 2026 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach przekazał ww. skargę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. W przedmiotowej skardze skarżący wniósł: 1. żądanie stwierdzenia nieuzasadnionej bezczynności w rozpoznaniu jego środka odwoławczego przez Sąd Apelacyjny w Katowicach; 2. o zasądzenie 20 000 zł słusznego zadośćuczynienia; I NSP 419/26 2 3. o zwolnienie z opłaty od skargi wskazują jednocześnie, że jest zwolniony z kosztów sądowych. Ponadto skarżący wskazał, że przedstawia „kalendarium i negatywne skutki przewlekłości”. We fragmencie skargi, zatytułowanemu „UZASADNIENIE”, skarżący zawarł następującą treść: „Prezes SA w Katowicach (sygn. […]) z 17/02/2026 do SN (I NSP 21/26) ujawnił, że przez 9 miesięcy nie będą losowani referenci do przyjętych spraw – z powodu braków sędziów i zaległości. Potwierdził więc wadliwość funkcjonowania tego urzędu ze szkodą dla społeczeństwa. Potwierdził naruszenie praw obywateli z art. 45 Konstytucji”. Dodatkowo skarżący wskazał, że przyznanie mu zadośćuczynienia ma stanowić karę dla „urzędu” za wadliwe funkcjonowanie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Według art. 6 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość skarga powinna zawierać: 1) żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy oraz 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę niespełniającą wymagań przewidzianych w art. 6 ust. 2 sąd właściwy do jej rozpoznania odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. W judykaturze Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że skarga spełnia tylko wówczas wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o skardze I NSP 419/26 3 na przewlekłość, jeśli skarżący wniesie żądanie o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy, a ponadto w uzasadnieniu skargi szczegółowo określi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07, 20 kwietnia 2022 r., I NSP 52/22). Poza tym orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że skarga spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, o ile skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki. Wskazanie powyższych okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu (postanowienie z 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22). Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy zauważa, że skarżący w treści skargi nie przytoczył okoliczności związanych z tą konkretną sprawą i jej czynnościami, które uzasadniałyby przewlekłość, tj. nie wskazał, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Za uzasadnienie żądania stwierdzenia przewlekłości w tej sprawie nie można bowiem uznać podanej przez skarżącego informacji dotyczącej pisma Prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach i przytoczonego cytatu odwołującego się do sprawy I NSP 21/26. Ponadto Sąd Najwyższy zauważa, że według akt sprawy V ACa 593/26 apelacja skarżącego wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Katowicach 1 lipca 2026 r. i w tym dniu zarejestrowano sprawę pod sygn. V ACa 593/26, zaś 2 lipca 2026 r. wylosowano sędziego referenta, o czym Sąd Apelacyjny w Katowicach zawiadomił skarżącego pismem z 13 lipca 2026 r. doręczonym 16 lipca 2026 r. Nie znajduje więc potwierdzenia uwaga zamieszczona w skardze, z której wynika, że przez 9 miesięcy nie będą losowani referenci do przyjętych spraw. I NSP 419/26 4 W związku z powyższym Sąd Najwyższy stwierdza, że złożona skarga – z uwagi na brak uzasadnienia – nie spełnia wymogu określonego w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 15 stycznia 2008 r., III SPP 46/07; 9 marca 2022 r., I NSP 25/22; 16 kwietnia 2024 r., I NSP 211/23) i podlega odrzuceniu. W konsekwencji, na podstawie art. 9 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzeka jak w sentencji postanowienia. Skutkiem odrzucenia skargi na przewlekłość jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku skarżącego o zwolnienie go od opłaty od skargi. Postępowanie w tym zakresie należy umorzyć na podstawie art. 355 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość. [D.Z.] [a.ł]