I NSP 449/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-28

Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była uczestnikiem postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyborów, może wnieść skargę na przewlekłość tego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że skarżący nie był podmiotem legitymowanym do jej wniesienia. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego, w postępowaniu o stwierdzenie ważności wyborów uczestnikami są Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, a nie osoby wnoszące protesty wyborcze czy wyborcy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października 2023 r. Wskazał, że sprawa ta wymaga rozstrzygnięcia ze względu na ochronę sądową prawa wyborcy. Sąd Najwyższy ustalił, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia ważności wyborów, które zakończyło się uchwałą z 11 stycznia 2024 r., skarżący nie występował jako uczestnik.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 449/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi B. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NSW 1237/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2024 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Dnia 25 listopada 2024 r. B. W. (dalej: „skarżący”), wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane skarga na przewlekłość postępowania, wskazując sygn. I NSW 1237/23. W treści pisma wskazał on, że „Przed Sądem Najwyższym zawisły jest spór na protest z dnia 12 stycznia 2024 r. o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 15 października 2023 r., który wymaga rozstrzygnięcia, bo Sąd Najwyższy ma obowiązek zapewnić ochronę sądową prawa wyborcy z art. 101 ust. 2 Konstytucji. Zasada skutecznej ochrony sądowej jest zasadą chronioną na mocy art. 6 i 13 europejskiej konwencji praw człowieka”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSP 449/24 2 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość określono katalog postępowań i krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi. W ust. 5 art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość wskazano, że w postępowaniu cywilnym skargę może wnieść strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej. „k.wyb.”) Sąd Najwyższy, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru posła, przeciwko któremu wniesiono protest. W postępowaniu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 oraz z 2022 r. poz. 480). Stosownie do art. 244 § 2 k.wyb. rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje, w formie uchwały, nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. Przepis ten w sposób ścisły i wyraźny określa krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 244 k.wyb. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł pismo stylizowane na skargę na przewlekłość postępowania w I NSW 1237/23, wskazując, że przed Sądem Najwyższym „zawisły jest spór na protest z dnia 12 stycznia 2024 r. o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 15 października 2023 r., który wymaga rozstrzygnięcia”. Powołał się on przy tym na obowiązek zapewnienia I NSP 449/24 3 przez Sąd Najwyższy ochrony sądowej statuowanej w ramach art. 101 ust. 2 Konstytucji, jak też przez art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw człowieka. Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że w sprawie, o której mowa w przedmiotowym piśmie, Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2024 r. podjął Uchwałę o stwierdzeniu ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. W postępowaniu, jakie przeprowadzono w tym zakresie, uczestnikami byli – według obowiązujących przepisów – Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. W charakterze uczestnika nie występował natomiast skarżący. W takim stanie rzeczy należy uznać, że skarżący nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia takiej skargi. Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. r.g. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 101 ust. 2art. 6art. 2 ust. 1art. 3art. 244 § 1art. 244 § 2art. 244art. 395 § 1art. 397 § 11art. 13 § 2 KPCart. 8 ust. 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy