I NSP 449/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-11-28
Skład orzekający: Grzegorz Pastuszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była uczestnikiem postępowania w sprawie stwierdzenia ważności wyborów, może wnieść skargę na przewlekłość tego postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając, że skarżący nie był podmiotem legitymowanym do jej wniesienia. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego, w postępowaniu o stwierdzenie ważności wyborów uczestnikami są Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, a nie osoby wnoszące protesty wyborcze czy wyborcy.Stan faktyczny
Skarżący wniósł do Sądu Najwyższego skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października 2023 r. Wskazał, że sprawa ta wymaga rozstrzygnięcia ze względu na ochronę sądową prawa wyborcy. Sąd Najwyższy ustalił, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia ważności wyborów, które zakończyło się uchwałą z 11 stycznia 2024 r., skarżący nie występował jako uczestnik.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 449/24 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Pastuszko w sprawie ze skargi B. W. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NSW 1237/23, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2024 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Dnia 25 listopada 2024 r. B. W. (dalej: „skarżący”), wniósł do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane skarga na przewlekłość postępowania, wskazując sygn. I NSW 1237/23. W treści pisma wskazał on, że „Przed Sądem Najwyższym zawisły jest spór na protest z dnia 12 stycznia 2024 r. o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 15 października 2023 r., który wymaga rozstrzygnięcia, bo Sąd Najwyższy ma obowiązek zapewnić ochronę sądową prawa wyborcy z art. 101 ust. 2 Konstytucji. Zasada skutecznej ochrony sądowej jest zasadą chronioną na mocy art. 6 i 13 europejskiej konwencji praw człowieka”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 449/24 2 Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość określono katalog postępowań i krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi. W ust. 5 art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość wskazano, że w postępowaniu cywilnym skargę może wnieść strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania. Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej. „k.wyb.”) Sąd Najwyższy, na podstawie sprawozdania z wyborów przedstawionego przez Państwową Komisję Wyborczą oraz opinii wydanych w wyniku rozpoznania protestów, rozstrzyga o ważności wyborów oraz o ważności wyboru posła, przeciwko któremu wniesiono protest. W postępowaniu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 oraz z 2022 r. poz. 480). Stosownie do art. 244 § 2 k.wyb. rozstrzygnięcie, o którym mowa w § 1, Sąd Najwyższy podejmuje, w formie uchwały, nie później niż w 90 dniu po dniu wyborów, na posiedzeniu z udziałem Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. Przepis ten w sposób ścisły i wyraźny określa krąg uczestników postępowania prowadzonego na podstawie art. 244 k.wyb. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł pismo stylizowane na skargę na przewlekłość postępowania w I NSW 1237/23, wskazując, że przed Sądem Najwyższym „zawisły jest spór na protest z dnia 12 stycznia 2024 r. o stwierdzenie nieważności wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 15 października 2023 r., który wymaga rozstrzygnięcia”. Powołał się on przy tym na obowiązek zapewnienia
I NSP 449/24 3 przez Sąd Najwyższy ochrony sądowej statuowanej w ramach art. 101 ust. 2 Konstytucji, jak też przez art. 6 i 13 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw człowieka. Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że w sprawie, o której mowa w przedmiotowym piśmie, Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 stycznia 2024 r. podjął Uchwałę o stwierdzeniu ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. W postępowaniu, jakie przeprowadzono w tym zakresie, uczestnikami byli – według obowiązujących przepisów – Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej. W charakterze uczestnika nie występował natomiast skarżący. W takim stanie rzeczy należy uznać, że skarżący nie jest podmiotem legitymowanym do wniesienia takiej skargi. Z wyżej wskazanych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w zw. z art. 397 § 11 w zw. z 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. r.g. [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 3/20 2020-05-22Czy osoba, która nie była uczestnikiem postępowania o stwierdzenie ważności wyborów, może skutecznie wnieść skargę o wznowienie tego postępowania?
- I CO 8/12 2012-04-04Czy skarga o wznowienie postępowania zakończonego uchwałą Sądu Najwyższego w przedmiocie ważności wyborów może być wniesiona przez wyborcę, który nie był uczestnikiem tego postępowania?
- III SW 105/15 2015-11-26Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalenia wyników głosowania, polegające na nieprawidłowym obliczeniu liczby głosów ważnych oddanych na kandydata, które nie miało wpływu na wynik wyborów, może sta…
- III SW 111/15 2015-11-17Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników głosowania, które nie miało wpływu na ostateczny wynik wyborów, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego?
- III SW 113/15 2015-11-17Czy naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących ustalania wyników głosowania, które nie miało wpływu na ostateczny wynik wyborów, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyborów?
Powołane przepisy
art. 101 ust. 2art. 6art. 2 ust. 1art. 3art. 244 § 1art. 244 § 2art. 244art. 395 § 1art. 397 § 11art. 13 § 2 KPCart. 8 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy