I NSP 483/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-12-10
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania lub po prawomocnym zakończeniu postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki nie może być wniesiona w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania, ponieważ katalog postępowań, w których można wnieść taką skargę, jest zamknięty i nie obejmuje postępowań wpadkowych. Ponadto, skarga taka jest niedopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdyż musi być wniesiona w toku postępowania co do istoty sprawy.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie w sprawie II S 19/25. Sąd Apelacyjny stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Skarga została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania II S 19/25.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił skargę bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 483/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi M. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. II S 19/25 na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 grudnia 2025 r., pozostawia skargę bez rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z 29 sierpnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie rozpoznał skargę M.S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Lublinie w sprawie XI S 8/25, V S 2/25 (k.18 akt II S 19/25). Pismem z 29 września 2025 r. M. S. (dalej: „skarżący”) wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie o sygn. II S 19/25. Postanowieniem z 17 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie w sprawie o sygn. II S 24/25 z urzędu stwierdził swoją niewłaściwość i skargę M. S. na naruszenie prawa skazanego do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki sprawy II S 19/25 Sądu Apelacyjnego w Lublinie przekazał do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
I NSP 483/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało pozostawić bez rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 Ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725; dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Katalog postępowań, w których stronom przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na przewlekłość, ma charakter zamknięty i został określony w art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Powołany przepis, którego brzmienie jest jednoznaczne i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych, nie przewiduje przy tym możliwości wniesienia skargi na przewlekłość postępowania w postępowaniu ze skargi na przewlekłość postępowania. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego taka skarga jest niedopuszczalna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 14 marca 2024, I NSP 40/24, postanowienie Sądu Najwyższego z 3 września 2024 r. I NSP 302/24). W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. II S 19/25, a więc w postępowaniu nie znajdującym się w katalogu z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość. Już tylko z tego powodu skargę należało pozostawić bez rozpoznania. Poza tym należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, niezbędnym warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest wniesienie jej w toku postępowania.
I NSP 483/25 3 Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują możliwości wniesienia skargi na przewlekłość w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony pozostaje pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie” w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy, należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; z 24 września 2014 r., III SPP 206/14; z 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; z 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; z 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; z 6 września 2023 r., I NSP 10/23). Na gruncie niniejszej sprawy skarga została wniesiona miesiąc po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie II S 19/25. W związku z tym skarga także z tego powodu skarga podlegała pozostawieniu bez rozpoznania. W związku z tym wniesiona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i stosownie do art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, należało pozostawić ją bez rozpoznania. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 111/21 2021-07-21Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna w postępowaniu dotyczącym skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 354/24 2024-10-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona w postępowaniu wywołanym inną skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 183/21 2021-11-03Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w odniesieniu do postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania?
- I NSP 104/22 2022-04-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 4/24 2024-01-25Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu w sprawie o stwierdzenie przewlekłości postępowania?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 8 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy