I NSP 61/18
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2018-09-20
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu jako bezskuteczna?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych odrzucił skargę na przewlekłość postępowania, uznając ją za bezskuteczną. Rozstrzygnięcie oparto na bezwzględnie obowiązującym przepisie art. 871 § 1 k.p.c., który nakłada obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. Skarga wniesiona osobiście przez stronę, która nie spełniała przesłanek do zastosowania wyjątku z art. 871 § 2 k.p.c., była dotknięta brakiem nieusuwalnym.Stan faktyczny
R.C. wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym, domagając się zasądzenia kwoty 5.000 zł. Skarga dotyczyła sprawy o sygnaturze I ACa (…). Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania jako bezskuteczną z powodu braku obowiązującego zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 61/18 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie ze skargi R.C. na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w (…) w sprawie I ACa (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 września 2018 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE R.C. wniósł osobiście o zasądzenie na jego rzecz kwoty 5.000 zł za przewlekłość postępowania w sprawie I ACa (…) (w skardze omyłkowo wskazano sygnaturę I ACa (…)) Sądu Apelacyjnego w (…), który „rozpatrywał jego apelację dużo ponad rok”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W postępowaniu cywilnym obowiązuje przed Sądem Najwyższym obowiązkowe zastępstwo strony przez adwokata lub radcę prawnego (art. 871 § 1 k.p.c.), co dotyczy też postępowania ze skargi na przewlekłość postępowania sądowego (art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki; jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 75; dalej jako „ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.”). Zasada ta, zgodnie z art. 871 § 2 k.p.c., nie ma zastosowania w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor
2 habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przymusowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu przed Sądem Najwyższym ma charakter bezwzględny. Oznacza to, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania przez nią osobiście czynności procesowych jest wyłączona. W konsekwencji czynności podejmowane przez stronę osobiście w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art. 871 § 2 k.p.c., są bezskuteczne (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r., III CZ 5/06, LEX nr 584755 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 6 lutego 2013 r., V CZ 88/12, LEX nr 1294195 oraz powołane tam orzeczenia). Uwzględniając powyższe regulacje, skarga wniesiona przez R.C. osobiście, ze względu na art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 871 § 2 k.p.c., dotknięta jest brakiem nieusuwalnym, co powodowało konieczność jej odrzucenia bez wzywania do uzupełnienia tego braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 370 w związku z art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.). Środki odwoławcze (zażalenie) podlegają bowiem wstępnej kontroli, mającej na celu powstrzymanie dalszego toku postępowania, gdy środek ten jest niedopuszczalny, ponieważ nadawanie biegu takiemu nieskutecznemu środkowi odwoławczemu jest niecelowe i pozbawione racjonalności, skoro i tak nie zostanie merytorycznie rozpoznany. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 48/18 2018-09-20Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu jako bezskuteczna?
- I NSP 57/18 2018-09-20Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, jest dopuszczalna, jeśli strona nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego przez adwokata lub rad…
- I NSP 75/18 2018-10-18Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?
- III SPP 26/17 2017-05-25Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, powinna zostać odrzucona z powodu braku obowiązkowego zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego?
- I NSP 36/19 2019-04-26Czy skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od obowiązku zastępstwa procesowego, podlega odrzuceniu?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 2 KPCart. 370art. 3941 § 3art. 39821 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy