I NSP 61/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-05-17
Skład orzekający: Paweł Księżak, Tomasz Demendecki, Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeżeli strona nie zachowała wymogu zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. Obowiązek ten dotyczy także czynności procesowych podejmowanych przed sądem niższej instancji, związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym. Wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej w takiej sytuacji staje się zbędny, gdyż skarga podlega odrzuceniu a limine.Stan faktyczny
Skarżący T. M. wniósł osobiście skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania, zasądzenia kwoty pieniężnej oraz zwolnienia od opłaty sądowej. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej i odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 61/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki SSN Maria Szczepaniec (sprawozdawca) w sprawie ze skargi T. M. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy III AUa 191/22 bez nieuzasadnionej zwłoki toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie, z udziałem Skarbu Państwa-Prezesa Sądu Apelacyjnego w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 maja 2023 r., 1. umarza postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi; 2. odrzuca skargę. UZASADNIENIE Skarżący T. M. pismem wniesionym 3 lutego 2023 r. osobiście do Sądu Apelacyjnego w Krakowie zażądał: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zasądzenia na swoją rzecz kwoty 18 000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej; 3. zasądzenia od Skarbu Państwa-Sądu Apelacyjnego w Krakowie kosztów postępowania sądowego; 4. zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od skargi.
I NSP 61/23 2 Skarżący nie zgłosiły wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu bezpośrednio w treści skargi. Z lektury akt III AUa 191/22 wynika, że skarżący nie był zastępowany przez pełnomocnika w postępowaniu III AUa 191/22, a wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu nie zostały uwzględnione. Reprezentant Skarbu Państwa-Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie w odpowiedzi na skargę wskazał, że wnosi o jej odrzucenie wobec niezachowania warunków z art. 871 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga T. M. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2019, poz. 1349, dalej jako: „u.s.p.”) podlegała odrzuceniu bez merytorycznego badania jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. u.s.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez T. M. skarga dotyczy postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt III AUa 191/22. W niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdują zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805; dalej jako: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo stanowiące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej
I NSP 61/23 3 zwłoki osobiście, zatem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 871 § 1 k.p.c. W konsekwencji wywiedziona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Artykuł 355 k.p.c. stanowi, że [s]ąd umorzy postępowanie, jeżeli powód ze skutkiem prawnym cofnął pozew, strony zawarły ugodę lub została zatwierdzona ugoda zawarta przed mediatorem albo z innych przyczyn wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Merytoryczne badanie wniosku skarżącego o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej było zbędne, albowiem skarga na przewlekłość podlegała odrzuceniu a limine. Należy mieć bowiem na względzie, że zgodnie z art. 1262 § 2 k.p.c. [n]ie żąda się opłaty od pisma, jeżeli już z jego treści wynika, że podlega ono odrzuceniu. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie powołanych przepisów orzekł, jak w pkt 2 sentencji. [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 327/22 2022-11-16Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, jest dopuszczalna, jeśli przepisy k.p.c. wymagają zastępstwa przez adwokat…
- I NSP 69/21 2021-08-24Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym, wniesiona osobiście przez stronę (niebędącą podmiotem uprawnionym do samodzielnego działania przed Sądem Naj…
- I NSP 1/22 2022-01-19Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu z powodu…
- I NSP 120/23 2023-06-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalna?
- I NSP 174/22 2022-06-02Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego?
Powołane przepisy
art. 871 § 1 KPCart. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 1262 § 2 KPC§ 1§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy