I NSP 327/22

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-11-16

Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Janusz Niczyporuk, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, jest dopuszczalna, jeśli przepisy k.p.c. wymagają zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli strona nie była zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c., w tym dotyczące obowiązkowego zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł osobiście skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym przed Sądem Apelacyjnym. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania i zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej. Skarga została wniesiona bez udziału pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i nakazał zwrot uiszczonej opłaty sądowej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 327/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Janusz Niczyporuk SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi M. Ł. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy I ACa 991/21 bez nieuzasadnionej zwłoki toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku, z udziałem Skarbu Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2022 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrot od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na rzecz skarżącego kwoty 200,00 (dwieście) złotych uiszczonej tytułem opłaty sądowej od skargi. UZASADNIENIE Skarżący M. Ł. pismem z 8 września 2022 r. wniesionym osobiście do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku zażądał: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zasądzenia na swoją rzecz kwoty 14 000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej. Skarżący nie zgłosił wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ani bezpośrednio w treści skargi, ani w żadnym innym piśmie procesowym. 2 Z lektury akt I ACa 991/21 wynika, że skarżący przed sądem odwoławczym nie był zastępowany przez pełnomocnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga M. Ł. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2019, poz. 1349, dalej jako: „u.s.p.”) podlegała odrzuceniu bez merytorycznego badania jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. u.s.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez M. Ł. skarga dotyczy postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku pod sygn. akt I ACa 991/21. W niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdują zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805; dalej jako: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo stanowiące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście, zatem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 871 § 1 k.p.c. W konsekwencji wywiedziona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17). 3 Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Artykuł 17 ust. 3 u.s.p. stanowi, że uwzględniając lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę. Warunkiem zaktualizowania się obowiązku zwrotu opłaty jest jej skuteczne uiszczenie przez podmiot wnoszący pismo sądowe podlegające opłacie. Jak wynika z informacji uzyskanej od pracownika Oddziału Finansowego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, skarżący uiścił 8 września 2022 r. opłatę sądową w kwocie 200,00 zł za pośrednictwem strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (płatność o numerze identyfikacyjnym […]) na rachunek tamtejszego Sądu. W konsekwencji zatem, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 2 sentencji. l.n,a.ł

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy