I NSP 327/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-11-16
Skład orzekający: Maria Szczepaniec, Janusz Niczyporuk, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę w postępowaniu cywilnym, jest dopuszczalna, jeśli przepisy k.p.c. wymagają zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona w postępowaniu cywilnym, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna, jeśli strona nie była zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość, stosuje się odpowiednio przepisy k.p.c., w tym dotyczące obowiązkowego zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł osobiście skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym przed Sądem Apelacyjnym. Skarżący domagał się stwierdzenia przewlekłości postępowania i zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej. Skarga została wniesiona bez udziału pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i nakazał zwrot uiszczonej opłaty sądowej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 327/22 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szczepaniec (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Janusz Niczyporuk SSN Paweł Wojciechowski w sprawie ze skargi M. Ł. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy I ACa 991/21 bez nieuzasadnionej zwłoki toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku, z udziałem Skarbu Państwa - Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2022 r., 1. odrzuca skargę; 2. nakazuje zwrot od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na rzecz skarżącego kwoty 200,00 (dwieście) złotych uiszczonej tytułem opłaty sądowej od skargi. UZASADNIENIE Skarżący M. Ł. pismem z 8 września 2022 r. wniesionym osobiście do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku zażądał: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku nastąpiła przewlekłość postępowania; 2. zasądzenia na swoją rzecz kwoty 14 000 złotych tytułem odpowiedniej sumy pieniężnej. Skarżący nie zgłosił wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu ani bezpośrednio w treści skargi, ani w żadnym innym piśmie procesowym.
2 Z lektury akt I ACa 991/21 wynika, że skarżący przed sądem odwoławczym nie był zastępowany przez pełnomocnika. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga M. Ł. wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2019, poz. 1349, dalej jako: „u.s.p.”) podlegała odrzuceniu bez merytorycznego badania jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. u.s.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez M. Ł. skarga dotyczy postępowania cywilnego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku pod sygn. akt I ACa 991/21. W niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie znajdują zatem przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805; dalej jako: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Tymczasem skarżący wniósł pismo stanowiące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście, zatem nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 871 § 1 k.p.c. W konsekwencji wywiedziona skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy i jako taka podlega odrzuceniu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 października 2019 r., I NSP 103/19; 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; 21 marca 2019 r., I NSP 1/19; 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17).
3 Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 8 ust. 2 u.s.p. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 871 § 1 k.p.c., orzekł jak w pkt 1 sentencji. Artykuł 17 ust. 3 u.s.p. stanowi, że uwzględniając lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę. Warunkiem zaktualizowania się obowiązku zwrotu opłaty jest jej skuteczne uiszczenie przez podmiot wnoszący pismo sądowe podlegające opłacie. Jak wynika z informacji uzyskanej od pracownika Oddziału Finansowego Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, skarżący uiścił 8 września 2022 r. opłatę sądową w kwocie 200,00 zł za pośrednictwem strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości (płatność o numerze identyfikacyjnym […]) na rachunek tamtejszego Sądu. W konsekwencji zatem, Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 2 sentencji. l.n,a.ł
Powiązane orzeczenia
- I NSP 61/23 2023-05-17Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która powinna być zastępowana przez adwokata lub radcę prawnego, podlega odrzuceniu jako niedopusz…
- I NSP 69/21 2021-08-24Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu cywilnym, wniesiona osobiście przez stronę (niebędącą podmiotem uprawnionym do samodzielnego działania przed Sądem Naj…
- I NSP 120/23 2023-06-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, jest niedopuszczalna?
- I NSP 72/23 2023-06-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście do Sądu Najwyższego przez osobę nieuprawnioną do samodzielnego działania, jest dopuszczalna?
- I NSP 378/22 2023-02-21Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
Powołane przepisy
art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPC§ 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy