I NSP 72/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-06-14

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście do Sądu Najwyższego przez osobę nieuprawnioną do samodzielnego działania, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega rygorom zastępstwa procesowego określonym w art. 871 § 1 k.p.c. Skoro skarżąca wniosła skargę osobiście, nie należąc do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, nie dopełniła obowiązku wynikającego z tego przepisu. W konsekwencji skarga jest niedopuszczalna z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku. Skarga została wniesiona osobiście, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca żądała stwierdzenia przewlekłości postępowania, zalecenia podjęcia czynności, zobowiązania do wydania wyroku oraz przyznania sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną z mocy ustawy z powodu braku dopełnienia obowiązku zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 72/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 czerwca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi K. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. V S 176/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 14 czerwca 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Skarżąca K. R., pismem datowanym na 2 marca 2023 r., wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu sądowym, toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku pod sygn. V S 176/22, żądając: 1. stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie ze skargi z 29 października 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym ostatecznym postanowieniem z 20 stycznia 2022 r., sygn. I S 5/22, o odrzuceniu skargi na przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy w sprawie sygn. I C 358/04 o nakazanie i zapłatę, doszło do przewlekłości postępowania, 2. zalecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie, poprzez wyznaczenie w terminie 21 dni terminu rozprawy; I NSP 72/23 2 3. w razie uwzględnienia wniosku zobowiązanie sądu do wydania wyroku, zawiadamiając o tym skarżącą albo orzeczenie co do istoty sprawy jednocześnie stwierdzając, czy niewydanie wyroku przez sąd nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa (art. 47714 § 3 k.p.c.); 4. przyznanie od Skarbu Państwa na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 20 000 zł za przewlekłość postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należy odrzucić. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania, przez co naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 4 ust. 2 u.s.p.p., jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. W myśl art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Kwestia zdolności postulacyjnej strony nie została uregulowana w u.s.p.p., dlatego konieczne jest odniesienie się do przepisów właściwych dla zaskarżonego postępowania. Wniesiona przez skarżącą skarga na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie pod sygn. akt V S 176/22, co do którego właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm., dalej: „k.p.c.”). I NSP 72/23 3 Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 – zasada prawna; a także postanowienie Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2021 r., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 23 marca 2022 r., I NSP 42/22). Skarżąca wniosła do Sądu Najwyższego pismo zawierające skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście. Z treści wywiedzionej w niniejszej sprawie skargi nie wynika, aby skarżąca należała do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym. W konsekwencji w niniejszej sprawie nie dopełniono obowiązku wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona przez skarżącą skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17; z października 2019 r., I NSP 103/19; z 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19). Z uwagi na powyższe, postanowiono jak na wstępie. MR [ms] I NSP 72/23 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 47714 § 3 KPCart. 2 ust. 1art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPC§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy