I NSP 37/21
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2021-05-05
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Leszek Bosek, Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie jest objęta wyjątkiem od przymusu adwokacko-radcowskiego, podlega odrzuceniu?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie spełnia przesłanek określonych w art. 871 § 2 k.p.c. (tj. nie jest sędzią, prokuratorem, notariuszem, profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, ani adwokatem, radcą prawnym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej), podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej. W postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a przymus ten ma charakter nieusuwalny w przypadku braku podstaw do jego wyłączenia.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła osobiście skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym. Skarga została wniesiona do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca nie była objęta żadnym z wyjątków od przymusu adwokacko-radcowskiego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 37/21 POSTANOWIENIE Dnia 5 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Adam Redzik (sprawozdawca) w sprawie ze skargi M. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie o sygn. III AUa (…), z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w (…), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 maja 2021 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE I. M.K. (dalej: Skarżąca) pismem z 1 marca 2021 r. wniosła skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej: skarga na przewlekłość) w postępowaniu toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w (…) w sprawie III AUa (…). Powyższa skarga została podpisana i wniesiona przez Skarżącą osobiście. II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość uregulowana jest w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez
2 prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75; dalej: ustawa o skardze na przewlekłość). Zgodnie z art. 8 ust. 2 tej ustawy, w sprawach w niej nieuregulowanych do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W ustawie o skardze na przewlekłość nie została uregulowana kwestia zdolności postulacyjnej, tj. zdolności do samodzielnego, osobistego dokonywania czynności procesowych). W tym zakresie należy więc odwołać się do przepisów regulujących postępowanie cywilne, gdyż to one znajdują zastosowanie w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W świetle art. 871 § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych. Tak zwany przymus adwokacko-radcowski nie występuje w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (art. 871 § 2 k.p.c.). W związku z tym, również skarga na przewlekłość, do której rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy – jeśli postępowanie, w którym według skarżącego występuje przewlekłość, jest sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 k.p.c. – zasadniczo nie może zostać skutecznie wniesiona przez stronę osobiście. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04; postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 marca 2019 r., I NSP 3/19; 11 września 2019 r., I NSP 87/19). Mając na uwadze powyższe, skarga na przewlekłość wniesiona przez Skarżącą osobiście, wobec braku okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 871 § 2 k.p.c., dotknięta jest brakiem nieusuwalnym, co powoduje konieczność jej odrzucenia, bez wzywania do uzupełnienia braku tego pisma.
3 Wobec tego, na podstawie art. 871 § 1 k.p.c. oraz art. 373 § 1 w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSP 165/21 2021-09-28Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu niezachowania wymogu zastępstwa procesowego przez…
- I NSP 43/23 2023-03-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, gdy skarż…
- I NSP 370/22 2023-01-25Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
- I NSP 131/21 2021-09-28Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu naruszenia przymusu adwokacko-radcowskiego?
- I NSP 399/24 2025-02-12Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, wniesiona osobiście przez stronę, podlega odrzuceniu z powodu braku obowiązkowego zastępstwa p…
Powołane przepisy
art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 1 KPCart. 373 § 1art. 3941 § 3art. 39821 KPC§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy