I NSP 370/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-01-25
Skład orzekający: Adam Redzik, Paweł Wojciechowski, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest niedopuszczalna z powodu braku zastępstwa procesowego?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, jest niedopuszczalna, jeżeli strona nie działała przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że należy do kręgu podmiotów zwolnionych z tego obowiązku. Brak takiego zastępstwa procesowego stanowi naruszenie art. 871 § 1 k.p.c., co skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
K. R. wniosła skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku, domagając się podjęcia czynności procesowych i przyznania odszkodowania za przewlekłość. Skarga została wniesiona osobiście, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Postępowanie, którego dotyczyła skarga, zostało już zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 370/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik (przewodniczący) SSN Paweł Wojciechowski (sprawozdawca) SSN Tomasz Przesławski w sprawie ze skargi K. R. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie o sygn. III AUz 122/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 25 stycznia 2023 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE W dniu 29 listopada 2022 r. K. R. („Skarżąca”) działając w imieniu własnym wniosła skargę na przewlekłość postępowania, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie pod sygn. akt III AUz 217/22. Skarżąca domaga się: (1) zlecenia podjęcia przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie poprzez wyznaczenie w terminie 21 dni terminu rozprawy; (2) przyznanie od Skarbu Państwa na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie 20 000 zł za przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku prowadzonej jest od 5 października 2022 r., tj. od dnia wysłania przez skarżącą skargi z 1 października 2022 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem z 28 czerwca 2022 r.
2 Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w sprawie o sygn. akt VI U 1433/21. Okoliczność braku doręczenia jej wezwania na rozprawę ani wyroku, wskazuje w jej ocenie, że postępowanie w niniejszej sprawie opóźnia się. Podniosła również, że wezwanie na rozprawę konieczne jest dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną, należy odrzucić. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania, przez co naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość postępowania, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez skarżącą skarga na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w sprawie pod sygn. akt III AUz 217/22, co do którego właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm., dalej: „k.p.c.”). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych,
3 a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 – zasada prawna; a także postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2021 r., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 23 marca 2022 r., I NSP 42/22). Skarżąca wniosła pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście – pomimo, że właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy, natomiast z treści skargi nie wynika, aby skarżąca należała do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym – przez co nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17; z października 2019 r., I NSP 103/19; z 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19). Niezależnie od powyższego skarga podlegałaby odrzuceniu, także z jeszcze innego powodu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Z przepisu tego a contrario wynika, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, które zakończyło się przed wniesieniem skargi. W przedmiotowej sprawie skarga dotycząca przewlekłości postępowania została złożona 29 listopada 2022 r., a zatem już po wydaniu w dniu 26 października 2022 r.
4 przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowienia kończącego postępowanie w sprawie III AUz 217/22. Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 k.p.c., w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 21/23/1 2023-05-25Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywiste omyłki pisarskie w swoim postanowieniu i jego uzasadnieniu?
- I NSP 331/25 2025-12-29Czy w postanowieniu Sądu Najwyższego dotyczącego skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, można sprostować oczywistą omyłkę w oznaczeniu sygnatury sprawy sądu drugiej instancji?
- I NSNC 648/21/1 2023-08-16Czy Sąd Najwyższy może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu własnego wyroku, polegającą na wskazaniu niewłaściwego sądu jako właściwego miejscowo do ponownego rozpoznania sprawy?
- II CSKP 807/22 2023-02-07Czy Sąd Najwyższy może z urzędu sprostować oczywistą omyłkę pisarską w swoim własnym wyroku, polegającą na błędnym oznaczeniu sygnatury akt innej sprawy?
- I NSNC 115/20 2021-11-16Czy Sąd Najwyższy może sprostować oczywistą omyłkę pisarską w oznaczeniu sygnatury akt własnego orzeczenia?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 5 ust. 1art. 9 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 871 KPC§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy