I NSP 30/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-04-19

Skład orzekający: Mirosław Sadowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalna?
Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, wynikający z art. 871 § 1 k.p.c., ma zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, domagając się stwierdzenia przewlekłości i zasądzenia od Skarbu Państwa kwoty 10 000 zł. Skarżący wskazał, że w ciągu 20 miesięcy od wpłynięcia apelacji nie wyznaczono terminu rozprawy. Skarga została wniesiona osobiście przez skarżącego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p.

Pełny tekst orzeczenia

I NSP 30/23 POSTANOWIENIE Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski w sprawie ze skargi P. D. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przygotowawczym przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie o sygn. III AUa 453/21, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 kwietnia 2023 r. odrzuca skargę. UZASADNIENIE P. D. (dalej: „skarżący”) na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: „u.s.p.p.”) wniósł skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie pod sygn. akt III AUa 453/21. Skarżący wniósł o stwierdzenie, że w postępowaniu doszło do przewlekłości postępowania oraz zasądzenie od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu kwoty 10 000 zł na podstawie art. 12 ust. 4 u.s.p.p. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu jest przewlekłe, gdyż w ciągu 20 miesięcy od wpłynięcia apelacji, w sprawie nie został wyznaczony termin rozprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSP 30/23 2 Skargę jako niedopuszczalną, należał odrzucić. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. Strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 2 u.s.p.p. jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym – właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu, III AUa 453/21, zatem właściwym do rozpoznania skargi jest Sąd Najwyższy. W myśl art. 8 ust. 2 u.s.p.p. w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość postępowania, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu w sprawie pod sygn. akt III AUa 453/21, co do którego właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm., dalej: „k.p.c.”). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności I NSP 30/23 3 procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 – zasada prawna; a także postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2021 r., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 23 marca 2022 r., I NSP 42/22). Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania sądowego osobiście, natomiast z treści skargi nie wynika, aby skarżący należał do kręgu ww. podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym – przez co nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17; z października 2019 r., I NSP 103/19; z 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19). Skarga jako niedopuszczalna podlegała zatem odrzuceniu na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p [SOP]. [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3 pkt 4art. 12 ust. 4art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 871 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy